فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نمایش و کمی کردن چگونگی تأثیرگذاری سیگنال­های بزرگ­مقیاس اقلیمی بر بارش منطقه­ای و جهانی یکی از مسائل مورد توجه محققان است. رهیافت جدید تحلیل شبکه امکان بررسی سامانه­های پیچیده­ای مانند اقلیم را فراهم می­سازد. هدف این پژوهش، بررسی سیگنال اقلیمی نوسان اطلس شمالی NAO بر بارش­های ایران با رهیافت تحلیل شبکه است. داده‌های باز تحلیل بارش روزانه از پایگاه داده ERA-Interim و شاخص روزانه NAO در ماه‌های سرد سال، نوامبر تا آوریل ۱۹۷۹-۲۰۱۶ دریافت شدند. میانگین متحرک هفتگی داده‌ها با هدف هموارسازی تغییرات بارش محاسبه و ضریب همبستگی متقابل پیرسون پیراسته   برای تصحیح اریبی ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. سال­هایی که NAO بیشترین فعالیت را در فازهای منفی و مثبت داشته به‌عنوان فاز مثبت و منفی قوی درنظرگرفته شده‌اند. شبکه‌ها بر اساس چگالی ثابت ۰۵/۰ ایجاد و توزیع درجه رأس آنها بررسی شد. درجه رأس نشان‌دهنده میزان همبستگی معنی‌دار میان سری‌زمانی بارش نقاط شبکه است. نتایج نشان داد که تأثیرپذیری بارش­ها در ایران از فازهای NAO به‌خوبی قابل نمایش، تجزیه و تحلیل با رهیافت شبکه است. بارش در فاز منفی NAO همراه با افزایش درجه رأس به‌طور ویژه در شمال‌غرب و سپس جنوب‌غربی کشور است. آستانه انتخاب ضرایب همبستگی معنی‌دار در فاز منفی از ۴2 صدم به ۴۶ صدم افزایش یافت. همچنین، این شبکه در فاز مثبت NAO همراه با افزایش درجه رأس در جنوب کشور و افزایش آستانه شبکه از 42 صدم در سال‌های عادی به ۴۳ صدم است.