فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جایگاه رسانه و روایت در قالب‌بندی حافظه تاریخی و هویت جمعی در نظریه‌های تبیین‌کننده انقلاب اسلامی ایران کمتر موردتوجه بوده است. ازهمین‌رهگذر، پژوهش حاضر به بررسی روند شکل‌گیری روایت پیرامون انقلاب اسلامی پرداخت و از ملاحظه نظری ساخت روایت برای روشن کردن پویایی‌های موجود استفاده کرد. سؤال پژوهش این بود که نقش رسانه‌های رسمی، رسانه‌های غیررسمی، نخبگان سیاسی، رویدادها و زمینه‌های اجتماعی-سیاسی در ساخت و انتشار روایت انقلاب اسلامی چه بوده است. با روش‌شناسی توصیفی-تحلیلی، یعنی با توصیف بستر تاریخی انقلاب اسلامی و با تحلیل مؤلفه‌های روایی و دلالت‌های آن‌ها نتایج نشان داد که باوجود مجهز بودن پهلوی دوم به طیف وسیعی از رسانه‌های رسمی (رادیو، تلویزیون، روزنامه و کتب) برای تبلیغات و تثبیت روایت پهلوی، به‌دلیل ضعف و تناقض ایدئولوژیکی، با روایت شکست روبه‌رو شد و رسانه‌های غیررسمی (نوارکاست، اعلامیه، مساجد و منابر) و نخبگان سیاسی با رهبری امام خمینی (ره) با ایدئولوژی برآمده از بافت فرهنگی و دینی جامعه ایران، بر برداشت‌ها و نگرش‌های عمومی و ساخت روایت، در طول و بعد از انقلاب اسلامی تأثیر گذاشتند. به عبارتی تأثیر متقابل رسانه‌های غیررسمی و روایت‌های تاریخی در شکل دادن به رویدادهای انقلابی مهم بوده و نشان می‌دهد که روایت در انقلاب اسلامی نقش مهمی در شکل‌گیری و ترویج گفتمان انقلابی و هویت‌بخشی به آن داشته است.