فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تفکر انتقادی به‌منزله یک مهارت اساسی برای تربیت عاقلانه انسان در جامعه اسلامی شناخته ‏شده است. قرآن کریم به‌عنوان منبعی جهت دعوت به تفکر برای همه انسان‏ها حاوی مؤلفه‏های تفکر انتقادی است. هدف پژوهش حاضر ارائه مؤلفه‏های تفکر انتقادی باتوجه‌به تربیت آیه‏ای مستخرج از سوره مبارکه بقره است. روش پژوهش به شیوه توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. توصیفی به این دلیل که هدف پژوهشگر توصیف عینی، واقعی و منظم موضوع بوده است و ازسوی‌دیگر تحلیلی، به این دلیل که هدف آن تبیین ویژگی تفکر انتفادی حاصل از بررسی آیات سوره مبارکه بقره بود. برای رسیدن به هدف پژوهش، آیات مرتبط به‌صورت هدف‌مند از قرآن کریم انتخاب شده‏ است، سپس ازطریق تحلیل کیفی، با استفاده از تحلیل محتوایی استقرایی ـ قیاسی به شیوه کدگذاری باز داده‏های جمع‌آوری‌شده تجزیه‌وتحلیل شده ‏است. یافته‏های پژوهش حاکی از آن است که تفکر انتقادی ازجمله موضوعاتی است که در آموزه‏های اسلام تصریح و در قرآن مؤلفه‏هایی برای تفکر انتقادی ذکر شده است. درنهایت برای هریک از مؤلفه‏ها مصادیقی از سوره مبارکه بقره استخراج شد. نتایج پژوهش به تبیین مؤلفه‏هایی برای تفکر انتقادی انجامید که عبارتند از: قصه‏گویی، پرسشگری، داوری با معیار مشخص، تمثیل، استدلال، تحلیل انتقادی، پرهیز از تعصب و اغراض شخصی، عدالت‏ورزی و حقیقت‏جویی.