نقش مطبوعات محلی در روند توسعة سیاسی در ایران (مطالعه موردی استان کردستان پس از انقلاب اسلامی ایران)

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی و انسانی، دانشگاه کردستان ،سنندج،ایران

2 استاد تمام،علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی،دانشگاه رازی ،کرمانشاه،ایران

3 استادیار گروه جغرافیا،دانشکده منابع طبیعی ،دانشگاه کردستان،سنندج،ایران

doi
چکیده

از منظر بسیاری از محققان جامعه‌شناسی سیاسی، مطبوعات یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های توسعه سیاسی به شمار می-رود و از آن به عنوان یکی از رکن‌های اصلی گذار به دموکراسی یاد می‌شود. لذا مطبوعات فعال ضمن تسریع بهبود توسعه سیاسی، از استبداد و رکود سیاسی در یک کشور جلوگیری به عمل می آورند. مطبوعات به مثابه یکی از مهمترین ابزارهای نظارت جمعی ساحت قدرت را شفاف‌تر می‌کند و صاحبان قدرت نیز نسبت به عملکرد خود پاسخگو خواهند بود. در همین راستا، پرسش‌ اصلی مقاله حاضر این است که مطبوعات و رسانه‌ها با چه مکانیزمی بر روند توسعة سیاسی تأثیر می‌گذارند؟ در تحلیل و پاسخ‌گویی به این پرسش،‌ ابتدا با بهره‌گیری از نظریات موجود در حوزه توسعه سیاسی، ارتباط میان مطبوعات با توسعة سیاسی مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت. سپس ضمن بررسی میزان فعالیت مطبوعات در استان کردستان پس از انقلاب اسلامی، میزان اثرگزاری آن‌ها در روند توسعه سیاسی این استان مورد بررسی قرار گرفته است. یکی از شاخصه های توسعه سیاسی که در پژوهش حاضر، مورد بحث واقع شده است، میزان مشارکت سیاسی شهروندان در انتخابات می‌باشد. برای جمع آوری و تحلیل داده‌های این موضوع در استان کردستان، از روش پژوهش آماری بهره گرفته شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که در هر مقطعی که در استان کردستان، طی سال ‌های بعد از انقلاب اسلامی، فعالیت مطبوعات و رسانه‌های خبری رشد پیدا کرده‌اند، روند ارتقاء شاخصه‌های توسعه سیاسی نیز بهبود یافته‌ است. البته باید اذعان داشت که کمیت صرف مطبوعات در بهبود روند توسعه سیاسی موثر نیست، بلکه آنچه حائز اهمیت است میزان آزادی مطبوعات و رسانه‌ها و آستانه تحمل نهاد‌های نظارتی می‌باشد.