فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیده‌های الکترومغناطیسی ازجمله اختلال در سیگنال‌های رادیویی (VLF, Very Low Frequency) برای پیش‌بینی کوتاه‌مدت زمین‌لرزه از چند سال پیش در دنیا مورداستفاده قرارگرفته‌اند. سیگنال‌های VLF از مرز پایینی یونوسفر بازتاب می‌یابند بنابراین هر تغییری در منطقه D یونوسفر شرایط بازتاب امواج VLF را تغییر می‌دهد. احتمالاً یکی از عواملی که پارامترهای مختلف یونوسفر را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، فرآیندهای اطراف کانون زمین‌لرزه قبل از وقوع آن است. تاکنون چند فرضیه برای مکانیسم نفوذ انرژی از کانون زمین‌لرزه‌های با عمق کمتر از 40 کیلومتر به یونوسفر به‌صورت تئوری پیشنهاد شده است. یکی از مناسب‌ترین فرضیه‌ها نقش امواج گرانشی جوی در این رابطه است با این حال مدارک مشاهده‌ای زیادی وجود ندارد. در این تحقیق تغییرات مشاهده شده در سیگنال‌های VLF دریافت شده در گیرنده مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران (TEH)، به‌عنوان پیش‌نشانگر قبل از وقوع رخداد لرزه‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. در بازه زمانی و مسیر‌های مورد مطالعه تنها زمین‌لرزه نسبتا بزرگ، زمین‌لرزه 5.8 Mn سیرچ کرمان در تاریخ 22/07/2018 می‌باشد. نتایج نشان می‌دهد که اختلالات واضحی چند روز قبل از وقوع زمین‌لرزه سیرچ کرمان مشاهده می‌شود که پس از بررسی عوامل مختلف مؤثر بر سیگنال می‌توان آن را به‌عنوان یک پیش‌نشانگر برای این زمین‌لرزه در نظر گرفت. همچنین تحلیل طیفی سیگنال‌های VLF فرستنده VTX3 در جنوب هند که در گیرنده تهران دریافت شده‌اند، بررسی شده است و نتایج آن نقش نوسانات گرانشی جوی را به‌عنوان مکانیسم اتصال لیتوسفر- یونوسفر به‌صورت مشاهده‌ای تأیید می‌کند.