طراحی چارچوب سواد کشاورزی مورد نیاز دانش‌‏آموزان دوره ابتدایی: رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایران

2 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایران

3 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایران

4 کارشناسی، گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی، دانشگاه فاطمیه، شهر شیراز، ایران

5 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز

6 استاد، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایران

7 کارشناسی ارشد مدیریت اجرائی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/ee.2025.70305.2706
چکیده

نظام تعلیم و تربیت ایران باید به‌طور مؤثری در خدمت اهداف توسعه‌ای همه بخش­ها کشور قرار گیرد. ازآنجاکه اهداف توسعه بخش کشاورزی در کشور، متأثر از عوامل درون­زا و برون­زا است و چون هسته‌های اولیه این توسعه، توانمند نمودن منابع انسانی است، بنابراین برای داشتن افراد باکیفیت و نهادهای کارآمد در توسعه کشاورزی، سهم یادگیری دانش­آموزان قابل‌بررسی است. هدف اصلی این پژوهش، طراحی چارچوب سواد کشاورزی موردنیاز دانش‏آموزان دوره ابتدایی بوده است. این پژوهش کیفی با استفاده از روش هفت مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو انجام شده است. گروه فراترکیب از دو نفر متخصص برنامه‌ریزی درسی، یک نفر متخصص آموزش ابتدایی، یک نفر متخصص حوزه کشاورزی و یک نفر متخصص و مسلط به روش پژوهش فراترکیب تشکیل شده بود. 27 منبع پژوهشی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفت که نتیجه آن استخراج پنج مضمون دانش کشاورزی، مهارت کشاورزی، باورها و نگرش‌های مرتبط با کشاورزی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و حفظ محیط‌زیست است. اعتبار داده‌ها با استفاده از تکنیک‌های اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری و هم‌سوسازی داده‌ها و اعتمادپذیری به داده‌ها نیز با هدایت دقیق جریان جمع‌آوری اطلاعات و هم‌سوسازی پژوهش‌گران تائید شد. نتایج نشان دادند با توجه به اینکه سواد کشاورزی دربرگیرنده برنامه‎هایی است برای ترویج درک و دانش لازم مرتبط با تجزیه‌وتحلیل، ترکیب و ارتباطات، بنابراین اطلاعات اصلی راجع به کشاورزی و این برنامه‌ها به درک بهتر اثر کشاورزی بر جامعه کمک می‎کند و بایستی به‎عنوان موتور محرکه برنامه درسی موردتوجه قرار گیرد.