شناسایی ویژگی های عناصر برنامه درسی سبز در نظام آموزشی: یک مطالعه موردی کیفی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات برنامهدرسی، گروه علومتربیتی، دانشکده علومانسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.30473/ee.2024.70789.2718چکیده
محیط زیست، مکان مشترکِ متعلق به انسانها و گونههای گیاهی و جانوریای است که در آن زیست میکنند. این مکان بدون مرز با گذشت زمان و در نتیجه تعاملات غیرمنطقی، گرفتار چالشها و بحرانهایی شده است. از این رو حفاظت از این زیستگاه ارزشمند، با اهمیت تلقی میگردد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگیهای عناصر برنامهدرسی سبز در نظام آموزشی میباشد. طرح پژوهش حاضر کیفی و روش مورد استفاده، مطالعه موردی کیفی بوده است. مشارکتکنندگان پژوهش شامل اساتید متخصص مطالعات برنامهدرسی، متخصصان محیط زیست و دبیران زیست بودند که روی هم رفته، با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته با 20 نفر به اشباع نظری رسید. اعتبار و روایی پژوهش براساس اعتبار، انتقالپذیری، قابلیت اطمینان و قابلیت تأیید، بررسی و تأیید گردید. روش تجزیه و تحلیل دادهها، تحلیل مضمون (فراگیر، سازماندهنده و پایه) بود. نتایج بهدست آمده در قالب 126مضمون پایه، 4 مضمون سازماندهنده مرحله اول، 24 مضمون سازماندهنده مرحله دوم و یک مضمون فراگیر، طبقهبندی شد. مضامین سازماندهنده مرحله اول؛ شامل عناصر هدف، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری و ارزشیابی بوده است. مضامین سازماندهنده دوم در مضامین اهداف و محتوا شامل؛ آب، هوا، اقلیم، تنوع زیستی، اکوسیستمهای طبیعی، پسماند، خاک و انرژی و در مضمون راهبردهای یاددهی-یادگیری شامل؛ ویژگیهای معلم، ویژگیهای دانشآموز، مواد و منابع، فضای آموزشی و روش تدریس و در مضمون ارزشیابی، ارزشیابی از حوزههای دانش، مهارت و نگرش استخراج شد.