بررسی ژنوتیپهای برنج ایرانی و خارجی از نظر خصوصیات فیزیکوشیمیایی دانه و نشانگرهای ریزماهواره
نویسندگان
1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی. استادیار ژنتیک و به نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان
2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان
3 موسسه تخقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.
doi
10.22059/ijfcs.2018.246833.654414چکیده
بهبود خصوصیات پخت و خوراک برنج یکی از مهمترین اهداف برنامههای بهنژادی برنج است. در این راستا داشتن اطلاعات کافی از تنوع ژنتیکی به منظور انتخاب والدین مناسب ضروری است. در مطالعه حاضر تعداد 53 ژنوتیپ برنج ایرانی و خارجی از لحاظ ویژگیهای کیفی دانه شامل طول، عرض، شکل دانه، میزان آمیلوز، دمای ژلاتینی شدن، خصوصیات چسبندگی و همچنین با استفاده از پنج ژن و تعداد 20 نشانگر ریزماهواره مرتبط با صفات فیزیکوشیمیایی دانه برنج، مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه خوشهای، ژنوتیپها به سه گروه تقسیم شدند. تعداد نه ژنوتیپ بومی به همراه 14 ژنوتیپ خارجی در گروه آمیلوز متوسط با خصوصیات چسبندگی در محدودۀ قابل قبول (برای ژنوتیپهایی با کیفیت پخت و خوراک مناسب) قرار گرفتند و 13 ژنوتیپ ایرانی به همراه هشت ژنوتیپ خارجی در گروه با میزان آمیلوز بالا قرار داشتند. همچنین تجزیه دادههای مولکولی نشان داد که نشانگرهای ریزماهواره به همراه ژنهای مورد استفاده قادرند به نحو مطلوبی ژنوتیپهای خارجی و ایرانی و همچنین تا حدی ژنوتیپها را از لحاظ کیفیت دانه تفکیک نمایند. نتایج بیانگر وجود تنوع قابل توجه در بین ژنوتیپها از لحاظ کیفیت دانه و نواحی ژنومی مورد مطالعه بود که میتوان از آن برای بهبود صفات کیفی بهره برد.
