جمهوری اسلامی ایران و انقلاب در امور نظامی: خاستگاه های هنجاری
نویسندگان
1 فارغالتحصیل، رشته مطالعات منطقهای، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران،
doi
چکیده
نزدیک به یک دهه است که سیاستهای منطقهای ایران بیش از گذشته مورد توجه طیفی از کنشگران اعم از کنشگران منطقهای و فرامنطقهای قرار گرفته است. تمرکز این کنشگران به طور عمده معطوف به فعالیتهای نظامی ایران است. این فعالیتها که در ادبیات استراتژیک ذیل مقوله انقلاب در امور نظامی قرار میگیرد، به سبب واقع شدن ایران در منطقه غرب آسیا که در دهه اخیر تحولات غیرقابل باوری را به خود دیده است، بر پیچیدگی تحولات افزوده و محاسبات کنشگران درگیر در منطقه را به شدت از خود متأثر کرده است. این پژوهش با مطرح ساختن این پرسش که «انقلاب در امور نظامی جمهوری اسلامی ایران از چه خاستگاه هنجاری برخوردار است» در صدد است برخلاف رویکردهای جریان اصلی روابط بینالملل، تبیینی هنجاری از سیاستهای نظامی ایران ارائه دهد. یافتههای این مقاله بر این گزاره استوار است که انگارههای ملی و دینی ایرانیان، پیگیری انقلاب در امور نظامی را اجتنابناپذیر کرده است و به سخن دیگر، این پدیده از بنیان هویتی ایرانیان سرچشمه گرفته است. بر این مبنا، آرمانگرایی، استقلالخواهی، بیگانهستیزی، جهانوطنگرایی و خودمحوری برگرفته از انگارههای ملی است که با پیروزی انقلاب اسلامی و همافزایی با آموزههای دینی از جمله استکبارستیزی، دفاع از مظلومان، نفی سلطه و غلبه حق بر باطل در عرصه نظامی نمایان گردید. ماهیت این نوشتار توصیفی تحلیلی است و برای گردآوری دادهها از منابع کتابخانهای بهره گرفته شده است.