بررسی تطبیقی دیدگاههای هرمنوتیکی شلایرماخر و علمای علم اصول

نویسندگان

1 استاد یار پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری فلسفۀ دین پردیس فارابی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jpht.2015.53516
چکیده

علمای علم اصول در جهان اسلام و شلایرماخر در جهان غرب هر دو یک هدف هرمنوتیکی را دنبال می‌کنند و آن رسیدن به نیت مؤلف است. شلایرماخر این هدف را با ارائۀ دو تفسیر دستوری و فنی از متن پی می‌گیرد و به تبیین این دو تفسیر می‌پردازد. اما علمای علم اصول با مطرح کردن دلالت تصوری و دلالت تصدیقی، برای دستیابی به مدلول تصدیقی (که همان نیت مؤلف است) به سلسله‌ای از قواعد ادبی، عقلایی و عرفی توجه کرده‌اند که بین همۀ عقلا مشترک است. در این مقاله ضمن مقایسۀ این دو دیدگاه با هم و بیان نقاط اشتراک و افتراق آنها، به این نتیجه می‌رسیم که دیدگاه علمای علم اصول از این نظر که ضابطه‌مند بوده است و جایی برای حدس‌های غیرقانونمند نمی‌گذارد، بر دیدگاه شلایرماخر ترجیح دارد.