مبانی انسان‌شناختی از دیدگاه ملاصدرا و اصول تربیتی منتج از آن

نویسندگان

1 استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام‌نور

2 نویسنده مسؤل: دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم‌وتربیت دانشگاه پیام‌نور تهران

3 استاد گروه مبانی فلسفی ـ اجتماعی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

4 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام‌نور

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی مبانی انسان‌شناختی از دیدگاه ملاصدرا و اصول تربیتی منتج از آن با استفاده از روش استنتاجی بازسازی‌شده فرانکنا می‌باشد. براساس این روش، با ترکیب گزاره‌های توصیفی مربوط به مبانی انسان‌شناختی و گزاره‌های تجویزی ناظر به هدف تعلیم‌وتربیت، می‌توان به گزاره‌های تجویزی مربوط به اصول تربیت دست یافت. مبانی عمده انسان‌شناختی از دیدگاه ملاصدرا به این نحو صورت‌بندی شده‌اند: حرکت تکاملی نفس، تفوق عقل نظری بر عقل عملی، اراده مسبوق به عقل عملی، ظهور ملکات و ظهور نوعیت‌های فردی. نتایج پژوهش حاکی از آن است که  در دیدگاه ملاصدرا می‌توان از این اصول تربیتی سخن گفت: تقویت تدریجی حرکت تکاملی نفس، قراردادن عقل عملی در خدمت عقل نظری، پرورش اراده با تقویت عقل عملی، تداوم بر عمل و توجه به تفاوت‌های فردی.