تداوم کثرت نیروهای سیاسی و عوامل مؤثر بر آن در ایران بعد از انقلاب اسلامی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج ایران

2 گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
چکیده

 نظریات متفاوتی در خصوص دموکراسی وجود دارد. یکی از دیدگاه­های نسبتاً جدیدی که در این رابطه مطرح شده دیدگاه کثرات­گرایی دموکراتیک است. مطابق این دیدگاه اساس دموکراسی، تعدد گروه‌های فعال در سیاست و رقابتشان در قالب انتخابات برای کسب قدرت است. به طور کلی دموکراسی کثرت‌گرا بر سه اصل استوار است: تعدد منابع قدرت و گروه‌ها، نظام انتخاباتی رقابتی و عدم مطلوبیت مشارکت سیاسی گسترده.پژوهش حاضر می­کوشد بر مبنای نظریه کثرت­گرایی دموکراتیک نگاهی به وضعیت سیاسی ایران در سال­های پس از انقلاب اسلامی بیندازد. در ایران پس از انقلاب به دلایل مختلف احزاب سیاسی حضور موثری در سیاست نداشته­اند و به جای آن­ها، جناح­های سیاسی در عرصۀ سیاسی فعال بوده­اند. سوال پژوهش حاضر این است که «علل تداوم کثرتِ نیروهای سیاسی فعال در عرصۀ سیاسی ایرانِ پس از انقلاب چه بوده و این کثرت چه تأثیری بر توسعه سیاسی در ایران داشته است؟» فرضیه پژوهش هم این است که در سال­های پس از انقلاب علیرغم تمایلی که هر یک از جناح­ها برای حذف جناح رقیب از عرصۀ سیاسی داشته­اند، تکثر جناح­های سیاسی تداوم داشته و این تداوم ریشه در پایگاه اجتماعی جناح­های مختلف داشته است. برای آزمون فرضیه از روش توصیفی-تحلیلی و برای گردآوری داده­ها از روش کتابخانه­ای استفاده شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که تداوم تکثر جناح­های سیاسی در سال­های پس از انقلاب اسلامی و رقابت آن­ها مانع از یکدست شدن کامل قدرت و از بین رفتن دموکراسی شده است.