طراحی مدل مفهومی" مراحل تربیت مبتنی بر دیدگاه اسلام" و دلالتهای تربیتی آن
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: عضو هیأت علمی و دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور
2 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور
3 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور
4 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
هدف این پژوهش شناسایی مدل مفهومی"مراحل تربیت از دیدگاه اسلام" بود. در راستای دستیابی به این هدف یک سوال کلی طراحی شد. این تحقیق از نوع پژوهشهای کیفی است که با استفاده از نظریهداده بنیاد انجام شده است. شیوهگردآوری دادهها با توجه به قلمروی موضوعی تحقیق با جمعآوری، بررسی و مطالعه آیات و احادیث صورت گرفت. نمونهگیری به صورت نظری انجام شد. سپس دادهها در طی سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی تحلیل گردید. مواد و محتوای این پژوهش آیات و احادیثی بوده که از حیث سند معتبر است. در این مقاله ابتداء مفهوم تربیت و مراحل تربیت تبیین و سپس در پاسخ به هدف تحقیق، طراحی مدل مفهومی مراحل تربیت از دیدگاه اسلام با استفاده از روش دادهبنیاد استخراج شد. یافتههای پژوهش نشان داد که دستیابی به اهداف تربیتی از دیدگاه اسلام در سه هفت سال قابل پیگیری است که هفت سال نخستین بر بازی، رهاسازی و نرمی و ملاطفت به عنوان استراتژی محوری در تعیین اصول و روشهای تربیتی تأکید دارد. همچنین هفت سال دوم علاوبر موارد یاد شده، ادب آموزی، تبعیت، نظارت وهدایت مد نظر قرار گرفته است. شایان ذکر است تمامی موارد پیشین در هفت سال سوم نیز همچنان جاری است، اما، موارد تازهای نظیر توجه به توانایی، ملازمت و تکریم و احترام نیز به عنوان استراتژی تعیین اصول و روشهای تربیتی نیز مورد توجه قرار گرفته است.