بررسی دلیل نامسطح بودن ساختار ترکیبھای حلقه ای ھمسان چھارتایی و روشھای بازیابی ساختار مسطح آنھا با بھکارگیری اثرھای شبھ یان- تلر

نویسندگان

1 گروه شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی یزد، یزد، ایران. گروه شیمی، دانشگاه آلبرتا، ادمنتون، آلبرتا، کانادا

doi
10.22036/cr.2021.129760
چکیده

      ساختار خمیده ترکیب های حلقه­ای همسان چهارتایی A4 (A = O, S, Se, Te, Po) با گروه تقارنی D2dبرای درک اثرهای شبه یان- تلر در آن­ها بررسی شد. بهینه­سازی ساختاری و بسامدهای هارمونیک ارتعاشی حاصله که از روش مولر-پلست MP2 که در مجموعه پایه cc-pVQZ-(PP) به­دست آمد، نشان داد که تمامی ترکیب­های مورد مطالعه در ساختار D4h مسطحشان، ناپایدار می­باشند. تراز انرژی حالت پایه و شش تراز انرژی برانگیخته الکترونی حلقه­های همسان A4 که دارای پایین­ترین سطح انرژی هستند، با روش CASSCF برای تغییر هندسه مولکولی، با رایانه شبیه­سازی شدند. سطوح انژری پتانسیل آدیاباتیک نشان داد که خمیدگی در ساختار مسطح با گروه تقارنی D4h به گروه تقارنی پایین­تر D2d، به­دلیل جفت­شدگی تراز انرژی حالت پایه 1A1g با تراز انرژی برانگیخته 1B2u در ترکیب های مورد نظر انجام شده­است. حل معادله مساله اثر شبه یان- تلر (1A1g + 1B2u) Qb2u برای پاسخگویی به این پرسش که "دلیل این ناپایداری در ترکیب های A4 چیست؟" به­کار رفت. همچنین، محاسبه­ها نشان داد که اگر حلقه A4 توسط دو کاتیون گازهای بی­اثر در برگرفته شود، کمپلکسهای حاصل امکان بازیابی دوباره ساختار مسطح حلقه­ای خود را کسب می­نمایند.