بررسی تطبیقی ماهیت و کارکرد احزاب سیاسی در جمهوری اسلامی ایراناز منظر آیت الله بهشتی(ره) و آیت الله مهدوی کنی(ره)
نویسندگان
1 گروه مسائل ایران، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران
2 پژوهشگر هسته بازاریابی سیاسی مرکز رشد دانشگاه امام صادق (علیه السلام)
doi
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی ماهیت و کارکرد احزاب سیاسی در اندیشه سیاسی آیتالله شهید بهشتی(ره) و آیتالله محمدرضا مهدوی کنی(ره) میپردازد. توجه به نقاط اشتراک و افتراق این اندیشهها، نظرگاهها و توصیفات گوناگون از کیفیت حزب سیاسی، موجب شناخت بهتر این اندیشهها در مواجهه با موضوع حزب شده، و نتیجه حاصل از آن تحلیل مقایسهای، رشد معرفت حزبی در نظام حزبی موجود را درپی خواهد داشت. از این رو پرسش اصلی مقاله حاضر، چیستی ماهیت و کارکرد احزاب سیاسی در جمهوری اسلامی ایران از منظر آیتالله بهشتی (ره) و آیتالله مهدوی کنی (ره) همچنین شباهتها و تفاوتهایشان است. برای دستیابی به پاسخ این پرسش؛ سه مؤلفه متفکر و عرضهکننده نظریه، مخاطبین و بافت یا زمینه تاریخی مورد توجه قرار گرفته است؛ که با روش توصیفی- تطبیقی به تحلیل و دستهبندی دادههای گردآوری شده مبتنی بر شیوه کتابخانهای، پرداخته شده است. بنابراین مقاله حاضر؛ پس از تبیین شاخصهای اصلی، در دو بخش ماهیت و کارکرد احزاب سیاسی غربی، به سوی نظرات این دو اندیشمند رفته، و آراء ایشان، در این دو بخش مورد بازخوانی و مقایسه قرار گرفت. یافتههای این تحقیق نشان میدهد با وجود اشتراکات دو متفکر در بخش ماهوی و کارکردی احزاب، وجوه متمایزی نیز یافت میشود که خاص اندیشه آن متفکر است که در تعیین موضع حزبی او شایان توجه و دقت است. شهید بهشتی و آیتالله مهدوی، علیرغم اینکه هر دو با اصل حزب برای جامعه مخالفتی نداشتهاند اما هر دو با حزبی شدن روحانیت مخالف بودهاند و سعی بر حفظ ساختار مستقل روحانیت داشتهاند.
