ضرورت یا امتناع عقلی وجود وسائط در آفرینش الهی با تکیه بر آراء ملاصدرا و ابن تیمیه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته فلسفه و کلام دانشکده الهیات دانشگاه شیراز
2 استادیار گروه فلسفه و کلام دانشکده الهیات دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jitp.2022.334813.523318چکیده
از مهمترین مسایل فلسفی مسئله باور به ضرورت وجود وسائط در آفرینش است تا جایی که باور به این مسئله دستآویز جریانهای تکفیری برای تکفیر سایر مسلمانان شده است. تاکنون دربارهی این مسئله تحقیقات فراوانی صورت گرفته است اما در این تحقیقات بیشتر مباحث مطرح شده جنبهی نقلی داشته است و کمتر به بعد عقلی آن توجه نشان داده شده است. در این مقاله برای اولین بار ضرورت عقلی وسایط در آفرینش نزد ابن تیمیه و ملاصدرا در ارتباط با مبانی فلسفهی صدرا همانند کیفیت علم خداوند به جهان، مسئلهی صدور مورد بررسی قرار میگیرد و در پایان به اشکالات مطرح شده به ضرورت وسایط در آفرینش بر اساس مبانی حکمت متعالیه پاسخ داده میشود. و نشان داده میشود که حکمت متعالیه با توجه به مبانی خاص خود به ویژه طرح وجود رابط، وجود منبسط، بسیط الحقیقه و بحث تجلی میتواند به نحو ضرورت ذاتیه پاسخگوی اشکالات مطرح شده باشد.