انقلاب اسلامی ایران و هویت بخشی درمسیرشکل‌گیری جنبش حزب‌الله

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، تاریخ انقلاب اسلامی، دانشکده علوم اجتماعی و فرهنگی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

2 عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

doi
چکیده

بی­تردید یکی از تحولات عمده سیاسی- اجتماعی قرن بیستم، پدیده­ی اسلام‌گرایی یا تجدید حیات ایده­ی سیاسی مبتنی بر اسلام بوده که انقلاب اسلامی محصول و نماد این پدیده است. انقلاب اسلامی، انقلابی اجتماعی، فکری و سیاسی در جهان اسلام است که هدف آن احیای هویت، ارزش­ها و احکام اسلامی در جامعه و مبارزه با استعمار، استبداد، بی­عدالتی و ظلم و کفر و نقد نظام غیردینی و ناعادلانه جهانی است. یکی از کشورهایی که درگیر ظلم و حق غصب­شده است، لبنان است که بزرگ‌ترین، مهم­ترین و مؤثرترین جنبش مقاومت یعنی حزب­الله را در خود جای‌داده است. حزب­الله، جنبشی با گرایش شیعی است که پس از وقوع انقلاب اسلامی حیات سیاسی خود را آغاز نمود. به همین دلیل این نوشتار، تأثیر انقلاب اسلامی بر حزب­الله را مسئله خود قرار داده و به صورت­بندی این پرسش پرداخته است که انقلاب اسلامی چه تأثیرات فکری و نهادی بر حزب­الله داشته است؟ فرضیه پژوهش چنین است: شیعیان لبنان، متأثر از انقلاب اسلامی، به مشکلات سیاسی و اقتصادی خودپاسخ مشابهی داده­اند که به نظر می­رسد این تشابه ناشی از اصول مشترک اسلامی باشد که با انقلاب اسلامی احیا گردید. یافته­های پژوهش نشان می­دهد، «پیروی از ولایت‌فقیه و رهبری امام خمینی (ره)»، «زندگیِ اجتماعیِ مؤمنانه»، «ضرورت و اولویت مقابله با رژیم صهیونیستی»، «تأکید متوازن بر وحدت امت واحده و وحدت ملی» و «تلاش برای استقرار عدالت اجتماعی» ازجمله تأثیرات انقلاب اسلامی است که افکار و کنش سیاسیِ حزب­الله را در دو عرصه داخلی و خارجی سازمان‌دهی نموده است. این نوشتار با تکیه‌بر چارچوب نظریِ پخش، به دلایل تفوق، سازگاری و مطلوبیت انگاره­های سیاسی انقلاب اسلامی در میان شیعیان لبنان پرداخته است. جمع­آوری داده­ها به‌صورت کتابخانه­ای و اسنادی انجام‌گرفته است.