شناسایی پیشران‌های توسعه کارآفرینی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر: ارائه مدل تفسیری ساختاری با رویکرد آینده‌پژوهانه

نویسندگان

1 استادیار گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

2 دانشجوی دکتری آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

3 استاد گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

4 استادیار گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

5 استادیار گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

doi
10.30473/ee.2024.69077.2672
چکیده

رفتار پایدار مصرف‌کننده می‌تواند از تخریب روزافزون محیط‌زیست، آلودگی، تغییرات آب‌وهوایی و هدر رفتن منابع تجدیدناپذیر جلوگیری کند. میوه و تره‌بار ازجمله کالاهایی هستند که به‌طور مستمر و در حجم بالا، توسط مصرف‌کنندگان خریداری می‌شوند، درحالی‌که می‌توانند به‌سرعت فاسد شده و در حجم بالا اتلاف ‌شوند. بر همین اساس تحلیل رفتار پایدار مصرف‌کننده در این بازار می‌تواند درک عمیق‌تری از این رفتار به بازاریابان و صاحبان کسب‌و‌کارها و مصرف‌کنندگان ارائه نماید. در همین راستا و به‌منظور شناسایی ابعاد رفتار پایدار مصرف‌کننده با تحلیل محتوای کیفی، ابعاد رفتار پایدار و عوامل مؤثر بر آن شناسایی شده است. در ادامه با استفاده از پیمایش میدانی از 384 نفر از مصرف‌کنندگان شهر تهران، عوامل مؤثر بر ابعاد رفتار پایدار مشخص‌شده و درنهایت با استفاده از آنتروپی شانون، این عوامل رتبه‌بندی شده‌اند. ابزار گردآوری داده‌ها در پیمایش میدانی، پرسش‌نامه محقق‌‌ساخته بوده که پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ و روایی آن با شاخص‌های روایی همگرا و واگرا تعیین شده‌ است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رفتار پایدار مصرف‌کننده در چهار مفهوم بازیافت، خرید مسئولانه، مسئولیت‌های اجتماعی و مصرف مسئولانه قابل‌تعریف است و عوامل مؤثر بر آن شامل ارزش‌های فردی، ویژگی‌های فردی، تجارب فرد، دانش محیط‌زیستی، رسانه، عادت‌های خرید، عادت‌های مصرف، فشارهای نهادی، نگرش محیط‌زیستی و ویژگی‌های کالا هستند که از بین آن‌ها دانش محیط‌زیستی، عادت‌های مصرفی، ویژگی‌های کالا، عادت‌های خرید، ویژگی‌های فردی، ارزش‌های فردی و نگرش محیط‌زیستی به ترتیب بیشترین اهمیت را دارند.