تأثیر کشت مخلوط بر کارآیی مصرف آب، عملکرد کمی و کیفی ارزن و سویا در رژیم‌های مختلف آبیاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

2 معاونت تحصیلات تکمیلی دانشگاه بو علی سینا همدان

doi
10.22059/ijfcs.2017.230808.654302
چکیده

به منظور بررسی اثر کشت مخلوط بر عملکرد کمی و کیفی ارزن و سویا در رژیم‌های مختلف آبیاری، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی‌سینا در سال 1394، به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی رژیم‌های آبیاری در سه سطح (آبیاری پس از 60، 90 و 120 میلی‌متر تبخیر تجمعی آب از تشت تبخیر) و عامل فرعی الگوی کشت مخلوط جایگزینی در پنج سطح (33 درصد ارزن+ 67 درصد سویا (67 سویا: 33 ارزن)، 50 درصد ارزن+ 50 درصد سویا (50 سویا: 50 ارزن)، 67 درصد ارزن+ 33 درصد سویا (33 سویا: 67 ارزن) و تک‌کشتی سویا و ارزن) بودند. نتایج نشان داد بیشترین غلظت فسفر دانه ارزن (35/0 درصد) در نسبت (50 سویا: 50 ارزن) در رژیم آبیاری 60 میلی‌متر تبخیر و کمترین میزان آن (12/0 درصد) در کشت خالص ارزن در رژیم آبیاری 120 میلی‌متر تبخیر، مشاهده شد. بیشترین غلظت فسفر دانه سویا (27/0 درصد) در نسبت (50 سویا: 50 ارزن) مشاهده شد که 4/14 درصد در مقایسه با کشت خالص سویا، بیشتر بود. غلظت فسفر و روغن دانه سویا در رژیم آبیاری 120 میلی‌متر تبخیر در مقایسه با رژیم آبیاری 60 میلی‌متر تبخیر به‌ترتیب 7/40 و 14/26 درصد کاهش یافت. کشت مخلوط غلظت پروتئین دانه ارزن را افزایش داد. کشت مخلوط کارآیی مصرف آب ارزن و سویا را افزایش داد. نسبت کاشت (50 سویا: 50 ارزن) در رژیم آبیاری 60 میلی‌متر تبخیر، بیشترین نسبت برابری زمین 14/1 را به خود اختصاص داد.