بررسی و تحلیل فایدهمندی حمل شیء بر ذات خود از منظر فیلسوفان مسلمان
نویسندگان
1 دانشیار گروه فلسفه و کلام، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی، «سمت» تهران
doi
10.22059/jitp.2021.315702.523251چکیده
تقسیم حمل به حمل اوّلی و حمل شایع از جمله تقسیمات مهمّ در مبحث حمل است. افزون بر این، تبیین چگونگی مغایرت میان موضوع و محمول از جمله مباحث اساسی در اینباره است. بیان فایدۀ آن دسته از قضایای حمل اوّلی که در آنها موضوع و محمول اختلافی با یکدیگر ندارند، مسئلهای اساسی است. بیشتر فیلسوفان مسلمان این چنین قضایایی را خالی از فایده میدانند؛ زیرا معنای جدیدی در برندارد، امّا یافتههای این تحقیق نشان میدهد، از آنجا که چنین گزارههایی مشتمل بر تصدیق است، لذا میتوان نوعی فایدهمندی برای چنین قضایایی را تصوّر نمود که با معنای مورد نظر حکما منافاتی نداشته باشد. اساساً فایده داشتن این گزارهها براساس تصدیقی است که نسبت به اینگونه گزارهها صورت گرفته است که به معنای تطابق با واقع بوده و متضمّن وحدت، تشخّص و عینیّت است. نگارنده پس از برّرسی و تحلیل این مسئله، در این نوشتار نشان داده است که معنای مورد نظر حکما با مفید بودن اینگونه از گزارهها منافاتی ندارد.