الهیات و احتمالات (کاوشی موردپژوهانه و دفاعی شرطیمدارانه)
نویسندگان
1 دانشیار فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان؛
doi
10.22059/jitp.2021.318673.523260چکیده
این پژوهش به یک نمونه از تعامل و هماندیشی میان دو حوزۀ الهیات و احتمالات میپردازد. یکی از مهمترین نقدها به طبیعتگراییِ خداناباورانه، استدلال بیزی است که از دو انگارۀ اصلی تشکیل شده است: نخست، احتمال اطمینانبخشیِ قوای شناختی یک است (P(R)=1) و دوم، احتمال اطمینانبخشیِ این قوا در ترکیبِ طبیعتگرایی و تکامل (P(R/N&E، پایین یا نامشخص است. موافقان طبیعتگرایی خداناباورانه نقدهایی را بر این استدلال وارد کردهاند: 1. پایین بودنِ اطمینانبخشیِ قوای شناختی در ترکیبِ طبیعتگرایی و تکامل دلیلی برای ردّ اطمینانبخش بودنِ قوای شناختی نیست، 2. اگر ناقض شدنِ قابلیت اطمینان قوای شناختی توسط طبیعتگراییِ تکاملی بهمعنای کنار گذاشتنِ باور به هر چیزی، از جمله خودِ طبیعتگراییِ تکاملی است، نتیجهای فراتر از پیامد واقعیِ نقضِ اطمینانبخشیِ قوای شناختی گرفتهایم، 3. وجود شواهد مستقل برای اطمینانبخشیِ قوای شناختی، خودشکنیِ طبیعتگراییِ تکاملی را از بین میبَرد. ما معتقدیم میتوان به اِشکالات مطرحشده پاسخ داد. در دفاع از این استدلال چند نکته و افزوده شایستۀ توجه است: 1. ارزش احتمالاتیِ اطمینانبخشیِ قوای شناختی در ترکیبِ طبیعتگرایی و تکامل، پایین یا نامشخص است و نه اینکه فقط پایین باشد، 2. در فهم معنای نقض شدنِ اطمینانبخشیِ قوای شناختی سوءبرداشت وجود دارد، 3. مشکلِ عدم وجود شواهد کافی برای اطمینانبخشیِ قوای شناختی، بهدلیل عامل شناختیِ بودنش بهکلی مطرح نیست. هدف این پژوهش، دفاع از استدلال بیزی در برابر نقدهای طبیعتگراییِ تکاملی در اطمینانبخشیِ قوای شناختی با نگاهی تحلیلی، تکمیلی و انتقادی است.