فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

الگوی دورپیوند شرق اطلس/غرب روسیه (EA/WR) در وضع هوای پاییز و زمستان اروپا و جنوب­غرب آسیا نقش حائز اهمیتی دارد. هدف پژوهش حاضر شناخت نحوه اثرگذاری این دورپیوند بر گردش­های جوی و تبادلات انرژتیک چرخندها در فازهای بحرانی (قوی) مثبت و منفی آن است. ابتدا با استفاده از داده­های باز­تحلیل NCEP/NCAR از سال 1950 تا 2014 برای زمستان 4 ماهه (نوامبر تا فوریه)، تحلیل دینامیکی از میانگین همادی و بی‌هنجاری کمیت‌های هواشناختی در فازهای بحرانی این دورپیوند ارائه می‌شود و سپس با به­کار بردن رهیافت انرژتیک، تأثیر قطار موج این دورپیوند بر مسیر توفان‌های اطلس و مدیترانه و آثار آن بر جنوب­غرب آسیا بررسی می‌شود. انرژی جنبشی پیچکی در غرب مدیترانه و جنوب اروپا در فاز منفی (مثبت) EA/WR افزایش (کاهش) شدید نشان می‌دهد، حال آنکه شمال و شرق اروپا و غرب روسیه کاهش (افزایش) انرژی جنبشی دارند. در نتیجه، در فاز منفی (مثبت)، مسیر جنوب‌شرق‌سوی (شمال‌شرق‌سو) توفان اطلس به سمت جنوب (شمال) اروپا تا شرق مدیترانه (شرق اروپا و جنوب‌غرب روسیه) نیز می‌تواند گسترش یابد. در هردو فاز، در ترازهای میانی و زبرین وردسپهر بی‌هنجاری متضاد کمیت­ها بین شمال‌غرب و جنوب‌شرق دریای مدیترانه مشاهده می­شود. جنوب‌غرب آسیا و شرق مدیترانه بی­هنجاری گردش‌های جوی مشابه بی­هنجاری غرب روسیه دارند که پیامد آن در فاز منفی (مثبت) کاهش (افزایش) جملات تولید و تبدیل کژفشاری، شارهای گرما و رطوبت، تضعیف (تقویت) جت جنب‌حاره­ا‌ی جنوب­غرب آسیا و امکان تضعیف (تقویت) چرخندزایی شرق مدیترانه و کاهش تعداد چرخندهای عبوری به سمت جنوب­غرب آسیا و ایران است.