سن‌یابی به‌روش لومینسانس نوری نمونه‌های رسوبی برداشت‌شده از تراس‌هایی رودخانه‌ای کارون در خوزستان، جنوب غرب ایران

نویسندگان

1 استاد، دانشکده جغرافی، دانشگاه شفیلد، شفیلد، انگلستان

2 دانشیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، انستیتو انرژی و محیط، دانشکده علوم و مهندسی، دانشگاه هال، هال، انگلستان

doi
10.22059/jesphys.2019.267349.1007049
چکیده

تراس‌های آبرفتی اطراف رود کارون به‌صورت توأم تحت‌تأثیر آب‌و‌هوا و تکتونیک بوده و می‌باشند. سازندهای سطحی تراس‌های آبرفتی عموماً محیط‌های مناسبی برای تجمع انسان‌ها بوده‌اند، لذا تحت‌تأثیر انسان‌ها نیز قرار گرفته‌اند و بررسی آنها از دیدگاه‌های مختلف از جمله زمین‌شناسی، ژئومورفولوژی، دیرینه اقلیم‌شناسی و باستان‌شناسی ضروری است. در خوزستان –تراس‌های آبرفتی متعددی وجود دارد که مطالعه آنها اطلاعات مهمی را در اختیار می‌گذارد. یافتن سن رسوبات نقشی کلیدی در این مطالعات دارد. به‌عنوان مثال می‌توان به‌کمک آنها نرخ بالا آمادگی را تخمین زد. این مقاله ارائه‌کننده تکنیک‌هایی است که جهت اندازه‌گیری سن هفت نمونه برداشت شده از تراس‌های رودخانه‌ای کارون انجام شده است. کوارتزهایی از این نمونه‌ها استخراج شد و با استفاده از روش دانه درشت و تک‌الیکوتی سن‌یابی شدند. به‌منظور اندازه‌گیری سن، نمونه‌ها به‌روش لومینسانس نوری تحریک شد و با دو پارامتر دز معادل، دز طبیعی و دز سالانه اندازه‌گیری شد. با تقسیم این دو پارامتر سن نمونه‌ها تخمین زده شد. دزهای معادل به‌دست آمده برای هر نمونه پراکندگی زیادی را نشان دادند که موجب شد تا سن‌های مختلف با توجه به مدل‌های مختلف برای هر نمونه به‌دست آید. اطلاعات کامل در مورد محل تراس‌ها و محل نمونه‌برداری ارائه شده است تا این سن‌ها بتواند جهت تحقیقات بیشتر مورد استفاده قرار گیرد.