بررسی رأی ابنسینا درخصوص تأثیرگذاری تخصص فلسفی بر نحوۀ پاسخدهی به موقعیتهای شهودی (با نگاهی تطبیقی به دیدگاه برخی فیلسوفان آزمایشگر)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشتۀ حکمت متعالیه، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران؛
doi
10.22059/jitp.2021.309970.523225چکیده
شهود از روشهای داوری درخصوص مسائل فلسفی است که دستهای با کاربرد آن موافقاند و عدهای مخالف. در میان مخالفان کاربرد شهود، گروهی با استناد به پاسخهای شهودی مختلفی که به موقعیت شهودبرانگیز واحد داده میشود، روش شهودی را نامطمئن یا نادرست میدانند. در مقابل، دستهای از موافقان شهود میگویند عوامل غیراصیلی که به اصل روش شهودی ربطی ندارند، داوریهای شهودی را متعارض میکنند. در این پژوهش، از میان عوامل غیراصیل، میزان تخصص را مدنظر قرار دادهایم و آن را از عوامل راهبری یا انحراف شهودها معرفی کردهایم. همچنین نظرخواهی از متخصصان است که پاسخ صحیح به موقعیت شهودی را پیش رویمان میگذارد، نه نظرسنجی از تمامی تودههای مردم. ابنسینا نیز همآوا با نظر اخیر، در پاسخی که به یکی از منتقدان موقعیت شهودبرانگیز انسان معلق میدهد، این حجت را برای همه مناسب نمیداند و نظرسنجی از حکمای کارکشته را عامل کشف پاسخ درخور به آن میداند. ثمرۀ تفسیر اینچنینی از پاسخ ابنسینا به منتقدش این است که دیگر شیخ به پاسخ غرضورزانه و حملۀ به شخصیت منتقد محکوم نمیشود.