بررسی دینامیکی اثر تاشدگی وردایست بر جبههزایی سطوح زبرین و زیرین
نویسندگان
1 دانشیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jesphys.2019.265143.1007034چکیده
در این مطالعه،نقش بیهنجاری مثبت تاوایی پتانسیلی (PV) در وردسپهر زبرین بر جبههزایی سطوح زبرین و زیرین در منطقهی خاورمیانه و ایران مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، ابتدا سه سامانه همراه با تاشدگی وردایست و جبههی قوی انتخاب شد. سپس، حذف بیهنجاری تاوایی پتانسیلی مربوط به تاشدگی وردایست با روش میانگینگیری مداری PV و وارونسازی آن انجام و میدانهای هواشناختی تغییریافته بهدست آمد. در ادامه، دو شبیهسازی، یکی بدون تغییر دادهها و دیگری با دادههای تغییریافته با استفاده از مدل WRF انجام شد. در انتها، جملات تابع جبههزایی با بهکار بردن خروجی مدل، محاسبه و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با حذف تاشدگی وردایست، کاهش شیوهای افقی و قائم دما، تضعیف سرعت افقی و سرعت قائم منفی در سطوح زیرین و زبرین و افزایش سرعت قائم مثبت در سطوح زیرین رخ میدهد. بهطور کلی جملات دگرشکلی و جبههزایی قائم و کجشدگی در سطوح زیرین و زبرین با علامتی مثبت، کاهش مییابند. جمله کجشدگی با علامتی منفی در سطوح زیرین، مطابق تغییر الگوی سرعت قائم، افزایش مییابد. در بررسی سه سامانه بهطور کلی، با حذف تاشدگی وردایست، جبههزایی کل، بهخصوص در سطوح زبرین، مانند الگوی جبههزایی قائم در پاییندست ناوه و نزدیک به مرکز حذف تاشدگی وردایست کاهش مییابد؛ تنها در یکی از سامانهها دورتر از مرکز حذف تاشدگی وردایست و در سطوح زیرین، مقدار جبههزایی کل افزایش مییابد. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که تاشدگی وردایست نقش بارزی در تضعیف و تقویت جبهههای سطوح زیرین و زبرین وردسپهر ایفا میکند.