فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: کسب وکارهای نوپا در مسیر شکل‌گیری و رشد با دشواری‌های بسیاری رو به رو هستند به طوری که تعداد قابل توجهی از آن‌ها در این مسیر با شکست مواجه می‌شوند. یکی از سازمان‌های حمایتی که برای کمک به این کسب‌وکارها در مراحل اولیه شکل‌گیری ایجاد شده است شتاب‌دهنده‌ها هستند. موفقیت اولین نمونه‌های شتاب‌دهنده‌ مانند وای‌کامبینیتور موجب شده است تا این نوع از مکانیزم‌های پرورش کسب‎‌وکار در سراسر جهان با استقبال روزافزونی مواجه شود و تعداد شتاب‌دهنده‌ها روند صعودی قابل توجهی داشته باشد. شرکت‌های بزرگ نیز با درک این نکته که برای حفظ جایگاه رقابتی خود نیازمند انعطاف‌پذیری و چابکی کسب‌وکارهای نوپا هستند در راستای بهره‌گیری از مکانیزم شتابدهی برآمده‌اند و شتاب‌­دهنده‌هایی را با مالکیت شرکت خود راه اندازی کردند که به عنوان «شتاب‌دهنده شرکتی» شناخته می‌شوند. شتاب‌دهنده‌های شرکتی با وجود اثرات مثبتی که برای شرکت‌ها ایجاد می‌کنند همواره با چالش ارزیابی عملکرد مواجه بوده‌اند. این موضوع با عملکرد مالی ضعیف آن‌ها به خصوص در سال‌های ابتدایی تاسیس، چالش‌های بیشتری نیز ایجاد می‌کند. بدین منظور باید معیارهای مناسبی برای ارزیابی عملکرد آن‌ها طراحی شود تا مالکین این شتاب‎‌دهنده‌ها به خوبی بتوانند عملکرد واقعی این شتاب­دهنده­ها را ارزیابی نمایند. لذا انجام پژوهش­هایی علمی با هدف شناسایی معیارهای ارزیابی عملکرد شتاب دهنده­های شرکتی  اهمیت می‌یابد. هدف پژوهش حاضر طراحی چارچوبی برای ارزیابی عملکرد شتاب‌دهنده‌های شرکتی است تا معیارهای سنجش عملکرد این نوع از شتاب‌دهنده‌ها را احصا نماید.روش: این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد کیفی و در رهیافت تفسیری صورت پذیرفت. در مرحله اول تحقیق به منظور شناخت معیارهای ارزیابی عملکرد شتاب‌دهنده‌ها به روش مرور نظام‌مند، از میان 123 مقاله مستخرج از پایگاه‌های WOS و SCOPUS، پس از غربال بر اساس عنوان و چکیده تعداد 18 مقاله علمی مرتبط با پژوهش مورد مطالعه دقیق قرار گرفت. پس استخراج معیارهای ارزیابی از مطالعه نظام‌مند و آگاهی از مهمترین معیارهای، به کمک مصاحبه نیمه‌ ساختار با 12 خبره شامل مدیران و مالکان شتاب‌دهنده‌هایی که تاکنون حداقل 2 سال تجربه شتاب‌دهی داشته‌اند و بیش از پنج استارت‌آپ را در شتاب‌دهی کرده باشند، معیارهای ارزیابی عملکرد شتاب‌دهنده‌های شرکتی احصاء گردید. سپس معیارهای حاصل از مصاحبه‌ها با بکارگیری الگوی شش مرحله‌ای تحلیل مضمون به روش براون و کلارک تحلیل و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA2020 استخراج و  مورد تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: با استخراج معیارهای ارزیابی عملکرد شتاب‌دهنده‌ها از پژوهش‌های پیشین و داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها  285 کد اولیه شناسایی شد که با توجه به دفعات تکرار و اشتراکات معانی و مفاهیم حاصل، از آن‌ها 29 مضمون فرعی استخراج گردید. سپس با سازماندهی این مضامین در 4 مضمون اصلی یک چارچوب ارزیابی عملکرد برای شتاب‌دهنده‌های شرکتی طراحی گردید. با بهره‌گیری از دیدگاه کارت امتیازی متوازن، این چارچوب در چهار بعد «عملکرد نوآوری و فناوری»، «عملکرد در رضایت استارت‌آپ‌ها»، «عملکرد فرآیندهای داخلی شتاب‌دهنده» و «عملکرد در یادگیری و رشد» دسته‌ بندی شدند. در این چارچوب برای ارزیابی عملکرد نوآوری و فناوری از 8 معیار مانند «پروژه‌های انتقال دانش به شرکت» و «حل مساله شرکت از طریق استارت‌آپ‌ها»، عملکرد در رضایت استارت‌آپ‌ها با استفاده از 9 معیار نظیر «امکان دسترسی به شبکه شرکت برای استارت‌آپ‌ها» و «سرعت تعامل شتاب‌دهنده با شرکت و پاسخگویی به استارت‌آپ‌ها»، عملکرد فرایندهای داخلی شتاب‌دهنده به کمک 7 معیار «وجود رویه‌های نظام‌مند تعامل با شرکت» و «رویه‌های مدون ارزیابی متقاضیان شتاب‌دهی» و در نهایت عملکرد در یادگیری و رشد با 5 معیار مانند «مستند سازی تجربیات برای یادگیری» و «اشتراک دانش و یادگیری در شتاب‌دهنده» مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.نتیجه: ارزیابی عملکرد شتاب‌دهنده‌های شرکتی به دلیل ماهیت ناملموس دستاوردهای آن‌ها با دشواری‌هایی همراه بوده است و تاکنون پژوهش جامعی در خصوص ارزیابی عملکرد این نوع از شتاب‌دهنده‌ها صورت نپذیرفته است. این پژوهش با ارائه یک چارچوب جامع از معیارهای ارزیابی عملکرد شتاب‌دهنده‌های شرکتی به پژوهش‌های کارآفرینی در درک بهتر ماهیت و روش ارزیابی عملکرد شتاب‌دهنده‌ها کمک می‌نماید. از سوی دیگر، به مدیران و مالکان شتاب‌دهنده‌های شرکتی کمک می‌کند تا ارزیابی بهتری از وضعیت عملکردی شتاب‌دهنده به دست آورند و طی زمان بتوانند پیشرفت خود را فراتر از معیارهای صرفا مالی و با در نظر گرفتن معیارهایی جامع مورد سنجش قرار دهند.