بررسی مقاومت ژنوتیپ‌های بومی گندم نان نسبت به بیماری سفیدک پودری

نویسندگان

1 عضوهیئت علمی موسسه تحقیقات اصلاح وتهیه نهال وبذرکرج

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

3 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران

4 مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

5 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران

6 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2018.246106.654411
چکیده

تعداد 17 ژنوتیپ بومی از کلکسیون گندم نان بانک ژن گیاهی ملی ایران برای مقاومت به بیماری سفید پودری در شرایط مزرعه‌ و گلخانه‌ مورد ارزیابی قرار گرفتند. آزمایش مزرعه‌ای در سه کانون آلودگی ساری، گرگان و مغان تحت آلودگی طبیعی انجام گرفت و واکنش ژنوتیپ‌ها در مرحله گیاه بالغ ارزیابی شد. به منظور انجام ارزیابی در مرحله گیاهچه‌ای، جدایه‌های عامل بیماری از مناطق آلودگی جمع‌آوری گردیده و با استفاده از ارقام افتراقی، پاتوتیپ آنها تعیین شد. نتایج نشان داد که متوسط سطح مقاومت ژنوتیپ‌ها نسبت به بیماری در ساری و گرگان، مشابه و پایین‌تر از مغان بود. در مجموع 10 پاتوتیپ متفاوت شناسایی گردید که همگی برای ژن‌های مقاومت Pm3a، Pm3c، Pm3g، Pm4a، Pm5، Pm6، Pm8 و Pm2 دارای فاکتور بیماریزایی بودند. ارقام Shamrock (با ژن مقاومت ناشناخته)، Normandie (Pm1+ Pm2+ Pm9)، Axona (Pm2+Pm3d+Mld)، Maris Dove (Mld+Pm2) و Wembley (Pm12) در برابر همه پاتوتیپ‌ها، واکنش مقاومت نشان دادند. ژنوتیپ‌های 8 و 12 در برابر تمام پاتوتیپ‌ها مقاوم بودند. الگوی واکنش ژنوتیپ 7 مشابه با رقم افتراقی Transfed بود و لذا وجود ژن مقاومت Pm7 در آن احتمال داده شد. ژنوتیپ‌های 4 و 11 در مرحله گیاه بالغ بصورت مقاوم یا نیمه مقاوم ظاهر شدند ولی در مرحله گیاهچه‌ای در برابر تمام پاتوتیپ‌ها حساس بودند و به عنوان ژنوتیپ‌های دارای مقاومت گیاه بالغ شناسایی شدند. نتایج این تحقیق منجر به شناسایی انواع مقاومت گیاهچه‌ای و گیاه بالغ با ترکیبات ژنی متفاوت در ژنوتیپ‌ها مورد ارزیابی شد که در برنامه‌های اصلاحی قابل استفاده می‌باشد.