مبادی کنش از دیدگاه شیخ اشراق
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
doi
10.22059/jitp.2020.300915.523196چکیده
براساس آثار شیخ اشراق میتوان به مسئله مبادی کنش پرداخت. شیخ اشراق ادراک، ترجیح، شوق و اراده را مبادی کنش میداند. کنش متوقف بر علم حضوری به بدن و قوای آن، تصور پیشین کنش و تصدیق به مصلحت و اولویت آن است. پس از تصور کنش، انجام آن نیازمند ترجیح انجام بر ترک است. این ترجیح بر اساس غلبه شوق و یا براساس تصدیق به مصلحت رخ میدهد. پس از ترجیح کنش، انسان شوق بدان کنش پیدا میکند چرا که آن را کمال خود مییابد. با شکلگیری شوق، اراده نیز شکل میگیرد. پس از جزم شدن اراده کنش انجام میشود. اگر کنش، کنش بدنی باشد، انجام آن بر قوای محرکه نیز متوقف است. در این مقاله پس از معرفی هر یک از این مبادی، ابعاد مختلف آن از دیدگاه شیخ اشراق بررسی شده است و در نهایت برخی از تفاوتهای دیدگاه شیخ اشراق با دیدگاه ابنسینا بیان گشته است.