نقش مدیریت منابع انسانی سبز بر رفتار شهروند سازمانی حامی محیط‌زیست و عملکرد محیط‌زیستی در دانشگاه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت آموزشی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

3 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.30473/ee.2023.64604.2545
چکیده

هدف پژوهش حاضر نقش مدیریت منابع انسانی سبز بر رفتار شهروند سازمانی حامی محیط­زیست و عملکرد محیط­زیستی کارکنان دانشگاه سمنان بود. این پژوهش از جنبه هدف، کاربردی و از جنبه روش توصیفی ـ همبستگی مقطعی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمام کارکنان دانشگاه سمنان (۵۵۰ نفر) در سال تحصیلی ۰۰-۱۳۹۹ بودند. با استفاده از دستورالعمل تعیین حجم نمونه مولر (1996) و روش نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای ۲۳۴ نفر به‌عنوان نمونه پژوهش (165 نفر زن و 69 نفر مرد) انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه­های استاندارد مدیریت منابع انسانی سبز، رفتار شهروند سازمانی حامی محیط­زیست و عملکرد محیط‌زیستی دانشگاه بود که روایی محتوایی آن توسط متخصصان این حوزه تأیید شد. برای تعیین پایایی مقیاس‌­ها از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن برای اقدامات ایجاد شایستگی سبز برابر با 80/0، برای شیوه­‌های تقویت انگیزه سبز برابر با 72/0، برای شیوه­‌های مشارکت کارکنان سبز برابر با 78/0، برای شهروند سازمانی نسبت به محیط‌زیست برابر با 85/0 و برای عملکرد محیط­زیستی دانشگاه برابر با 91/0 بوده است. داده­‌ها با استفاده از روش‌­های آماری همبستگی و تحلیل مسیر با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و LISREL تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که: بین عملکرد محیط‌زیستی با ابعاد مدیریت منابع انسانی سبز (ایجاد شایستگی، تقویت انگیزه، مشارکت کارکنان) و رفتار شهروند سازمانی حامی محیط‌زیست رابطه وجود دارد. ایجاد شایستگی، افزایش انگیزه کارکنان سبز و افزایش مشارکت کارکنان بر عملکرد زیست­محیطی دانشگاه اثر مستقیم دارد. ایجاد شایستگی، افزایش انگیزه کارکنان سبز و افزایش مشارکت کارکنان با میانجی­گری رفتار شهروند سازمانی حامی محیط‌زیست بر عملکرد زیست­محیطی دانشگاه اثر غیرمستقیم ایفا می­کند. نتایج این پژوهش حاکی از اهمیت نقش مدیریت منابع انسانی سبز در افزایش رفتارهای شهروند سازمانی حامی محیط­زیست و به‌تبع آن افزایش عملکرد محیط‌زیستی دانشگاه دارد.