فراتحلیل مطالعات آموزش محیطزیست در ایران از سال ۱۳۹۹-۱۳۹۵
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامهریزیدرسی، واحد تهرانشمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران
2 استادیار، برنامهدرسی، واحد تهرانشمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، برنامهدرسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.30473/ee.2024.59319.2372چکیده
با توجه به افزایش انجام پژوهشهای متعدد در زمینه آموزش محیطزیست، در این مقاله سعی شد نتایج اولیه تحقیقات انجامشده جمعآوری و با ترکیب این نتایج، یک دیدگاه منسجم و مؤثر بر آموزش محیطزیست بیان شود. روش پژوهش فراتحلیل است. جامعه آماری آن ۲۵0۰۳ پایاننامه تحصیلات تکمیلی یا مقالات علمی- پژوهشی بوده است. نمونه آماری انتخابشده مرتبط با آموزش محیطزیست مبتنی بر عناصر برنامهدرسی، تعداد ۱۳۸ مقاله در سالهای متفاوت است که 57 مقاله ارائهشده در سالهای ۱۳۹5-۱۳۹9 انتخاب شد. برای فراهم آوردن اطلاعات موردنیاز از کاربرگ طراحیشده توسط محقق، برای گزارش و ثبت اطلاعات از نرمافزار اکسل استفاده شد. پایایی تحقیق از طریق تقابل یافتههای پژوهشی به دست آمد. تحلیل یافتهها بر اساس الگوی شش مرحلهای روبرتس منطبق با عناصر برنامهدرسی میباشد که با استفاده از روشهای کدگذاری باز و محوری انجام شد. بر اساس یافتهها، آموزش محیطزیست باعث توسعه آگاهی و حساسیت محیطزیستی شده و مهمترین روش در آموزش افراد برای شناسایی و مقابله با مشکلات محیطزیستی محسوب میشود. بر این اساس آموزش محیطزیست متأثر از هفت عامل: نیازسنجی، روش آموزش، آموزش رسمی، آموزش غیررسمی، آموزش همگانی، آموزش مادامالعمر و توسعه پایدار است. نتایج در بیشتر تحقیقات حاکی از تأثیر آموزش غیررسمی در مقابل آموزش رسمی است و در سالهای اخیر، ترکیب یافتهها نشان میدهد، آموزش محیطزیست برای همه گروهها، در قالب آموزشهای همگانی بیشتر موردتوجه قرارگرفته است درنتیجه آموزشهای محیطزیستی بهعموم جامعه ضروری است.