ارزیابی روشهای مناسب تصمیمگیری برای انتخاب بهترین روش مدیریت احیای تالاب پریشان
نویسندگان
1 استادیار، ادارة کل حفاظت محیط زیست استان فارس، شیراز، ایران
2 پژوهشگر، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشیار، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 دانشجوی دکتری شیلات، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 کارشناس ارشد، محیط زیست، ادارة کل حفاظت محیط زیست استان فارس، شیراز، ایران
doi
10.30473/ee.2023.63378.2500چکیده
کشاورزی غیراصولی و خشکسالیهای پیدرپی از مهمترین عوامل خشک شدن تالاب بینالمللی پریشان است. جهت احیای این تالاب، استفاده از اقدامات مدیریتی اجتنابناپذیر است و در عین حال، نقش جوامع محلی و مشارکت آنها در این امر خطیر، بسیار تأثیرگذار خواهد بود. هدف از این تحقیق، شناسایی گزینة مدیریتی مناسب برای احیای تالاب پریشان و سنجش میزان مشارکت و آگاهی جوامع محلی این منطقه برای اجرای مدیریت اکوسیستمی این تالاب مهم است. جامعة هدف، جوامع محلی ساکن روستاهای حاشیة تالاب پریشان هستند. برای شناخت وضعیت مشارکت مردمی در احیای تالاب، از پرسشنامه استفاده شد و جهت انتخاب گزینة صحیح تصمیمگیری، از ابزارهای SWOT و AHP بهره گرفته شد. در تحلیل سلسلهمراتبی، سه معیار ویژگیهای محیطزیستی، پایداری اکوسیستمی، پذیرش اجتماعی و هزینة اقتصادی و سه گزینة مدیریت کشاورزی، انتقال آب از سد نرگسی و مدیریت حوضههای بالادست مد نظر قرار گرفتند. نظرسنجی جوامع محلی نشان داد که دیدگاه مردم منطقه نسبت به احیاء تالاب و انتقال آب مثبت است و 70 درصد مردم محلی، در صورت تغییر الگوی کشت و اعمال محدودیت در کشاورزی، حاضر به همکاری هستند. هرچند مایل به پلمپ کردن چاههای خود نیستند. اما هنوز ارزشهای اکولوژیک تالاب برای آنها ناشناخته بوده و نیاز به آموزشهای ترویجی دارد. طبق ابزار سوآت، استراتژی پژوهش، استراتژی تنوع (ST) خواهد بود. مطابق روش تحلیل سلسلهمراتبی، مهمترین معیار، ویژگیهای محیطزیستی و مهمترین گزینه، مدیریت کشاورزی و پس از آن انتقال آب از سد نرگسی است.
