بررسی تطبیقی اندیشههای زیباییشناختی علامه محمدتقی جعفری و جان دیویی و استنتاج دلالتهای آن در تعلیموتربیت
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شاهد
2 نویسنده مسئول دانشیار دانشگاه شاهد
3 دانشیار دانشگاه شاهد
4 دانشجوی دکتری دانشگاه شاهد
doi
چکیده
هدف این پژوهش، مقایسۀ دلالتهای تربیتی زیباییشناسی از دیدگاه جعفری و دیویی، بهمنظور دستیابی به فهمی عمیقتر نسبت به مقولۀ هنر و زیبایی و ابعاد مختلف تربیت زیباییشناختی است. این تحقیق، از نوع نظری بوده و در آن از روشهای تحلیل مفهومی، استنتاج و تطبیق، استفاده شده است. در این پژوهش با بررسی و مقایسه زیباییشناسی ازمنظر جعفری و دیویی، دلالتهای تربیتی زیباییشناسی، گردآوری و درنهایت، وجوه اشتراک و افتراق تربیت زیباییشناختی آنان مشخص شد. این تحقیق برای دستیابی به اهداف خود این سؤال اساسی را مطرح میکند که وجوه اشتراک و افتراق دلالتهای تربیتی زیباییشناسی از دیدگاه جعفری و جان دیویی کدامند؟ و به این نتایج میرسد که هردو اندیشمند، در پذیرش ضرورت تربیت زیباییشناختی، نگاهی مشترک دارند. هردو در تعریف تربیت زیباییشناختی، هنر را واجد زیبایی و تربیت زیباییشناسی را گستردهتر و دربردارنده تربیت هنری میدانند. دیویی برای تربیت زیباییشناختی، هویتی فرابرنامهای قائل است که با اولویتبخشی تربیت دینی و اخلاقی نسبت به تربیت زیباییشناختی در نگاه جعفری، افتراق دارد. در بحث اهداف نیز، هردو، در هدف غایی مبتنیبر رشد ذائقۀ زیباییشناسی و اهداف واسطی: پرورش نوآوری، خلاقیت و خیالورزی، اشتراک داشته، ولی درجهت رشد، با هم افتراق دارند. در بحث مربی، متربی و برنامه درسی با وجود اشتراکاتی در نظریات ایشان، مهمترین افتراق آنها در توجه به ارتباط انسان با خدا و مبدأ و مقصد هستی است. در بحث روش تدریس نیز هردو، توجه به رغبت و نیاز شاگرد و مبتنیبر کشف و جستجوبودن روشها اذعان دارند، ولی جعفری علاوهبر پرسشمحوری، به روشهایی که ریشه در آیهایبودن هستی در نظر انسانها دارد، نیز توجه دارد.