تأثیر آموزش شیوه کاوشگری بر فرآیندهای شناختی تفکر انتقادی؛ تحلیل، استنباط، ارزشیابی، استدلال قیاسی و استقرایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه بوعلی سینا

2 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا

3 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22084/j.psychogy.2017.11295.1412
چکیده

چکیده هدف: مطالعات نشان می­دهد برنامه­ آموزشی و درسی مبتنی بر کاوشگری به‌طور مؤثری سبب افزایش تفکر انتقادی دانش‌آموزان می‌گردد، بنابراین هدف این پژوهش تعیین تأثیر آموزش شیوه کاوشگری بر تفکر انتقادی دانش‌آموزان در درس علوم تجربی بود. روش: روش مورد استفاده در این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه آزمایش و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش­آموزان پسر پایه هشتم شهر همدان در سال 1394 بود. در این پژوهش از روش نمونه­گیری در دسترس استفاده شد، حجم نمونه در این پژوهش 40 نفر بود که به‌صورت تصادفی 20 نفر در گروه آزمایش و 20 نفر در گروه کنترل قرار گرفت. سپس آموزش شیوه­ کاوشگری به گروه آزمایش ارائه شد و گروه کنترل تحت آموزش سنتی قرار گرفت. جهت جمع­آوری داده­ها از آزمون مهارت­های تفکر انتقادی کالیفرنیا- فرم ب استفاده شد. داده­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس یک متغیره تحلیل شدند. یافته­ها: نتایج نشان داد که آموزش شیوه کاوشگری بر تفکر انتقادی دانش‌آموزان مؤثر بود. همچنین آموزش شیوه کاوشگری بر مؤلفه­های تحلیل، استنباط، ارزشیابی، استدلال قیاسی و استدلالی استقرایی دانش‌آموزان مؤثر بود. نتیجه‌گیری: بنابراین بر اساس نتایج این پژوهش می‌توان گفت یادگیری بر اساس شیوه کاوشگری به‌عنوان یک روش تدریس می‌تواند سبب توسعه توانائی‌های تفکر انتقادی گردد.