بررسی فلسفه مرگ و دلالت‌های تربیتی آن بر سبک زندگی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه خوارزمی

2 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه خوارزمی

3 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه خوارزمی

4 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه خوارزمی

doi
چکیده

این پژوهش به بررسی ماهیت و ضرورت مرگ از دیدگاه قرآن کریم و بررسی تجربه زیسته معلمان دربارۀ مرگ پرداخته ­است. هدف این پژوهش، مقایسه این دو دیدگاه در جایگاه نظر و عمل و استخراج اصول و روشهای تربیتی برای سبک­ زندگی ­است. بدین منظور از طرفی با استفاده از روش تحلیل­ مفهوم، ماهیت و ضرورت مرگ از دیدگاه­ قرآن کریم استخراج شده و سپس با تکیه بر روش استنتاجی، اصول و روشهای برآمده از تحلیل آیات ­قرآن در دسته­بندیهایی ارائه ­شده است. از آنجا که در پژوهش­ به مرگ و سبک ­زندگی از دریچه­ نگرشی پرداخته شده است، اصول و روشهای تربیتی در سه نوع نگرش مورد استنتاج قرار ­گرفته­ که عبارت است از نگرش ­به هستی، نگرش به خود و نگرش به دیگران. از سویی دیگر، معلمانی که دارای سبک زندگی اسلامی بوده­اند بر مبنای روش پدیدارشناسی، مورد مصاحبه نیمه ساختار یافته قرار گرفته­اند. سپس تفاوتها و شباهتهای این دو دیدگاه با استفاده از روش مقایسه تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس یافته­های این پژوهش، تعدادی از اصول تربیتی برگرفته از آیات قرآن در ادراکات معلمان قابل دریافت­ بوده و تعدادی دیگر نیز از ادراکات معلمان دارای سبک زندگی اسلامی دریافت نشده و یا با مشکلاتی روبه­رو بوده است. در نتیجه بین فلسفه مرگ از دیدگاه قرآن و تجربه زیسته معلمانی که دارای سبک زندگی اسلامی بوده‌اند، شباهتهای بسیاری وجود ­داشته است؛ اما به نظر می­رسد بسیاری از تشابهات در محدوده نظر همراه با تردید­های بسیار­ بوده و به مرحله یقین نرسیده ­است.