تعیین سرعت موجبرشی ساختگاه به روش تحلیل چندکاناله امواج سطحی (MASW) و تهیه نقشههای پهنهبندی سرعت موجبرشی تا عمق 30 متری زمین با سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS (مطالعه موردی شهر شاهرود)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود
2 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود
doi
10.22044/jrag.2024.14290.1357چکیده
یکی از ارکان مهم مطالعات ژئوتکنیک لرزهای، شناسایی ویژگیهای رفتاری و خواص دینامیکی خاک با استفاده از روشهای ژئوفیزیکی است. نتایج حاصل از این مطالعات در کنار مطالعات و آزمایشهای ژئوتکنیکی در ردهبندی ساختگاه با استفاده از آییننامههای ساختمانی کاربرد گستردهای دارد. سرعت امواج برشی ازجمله پارامترهای بسیار مهم و موردنیاز در مطالعات ژئوتکنیکی است که در ارزیابی مقاومت لایههای زیرسطحی، اثرات ساخت گاهی و تعیین پروفیل لایههای زیرسطحی بکار گرفته میشود. یکی از روشهای تعیین مستقیم سرعت موجبرشی، روش لرزهنگاری درونچاهی است که روشی مخرب، زمانبر و پرهزینه است. در مقابل این روش، روشی تحت عنوان تحلیل چندکاناله امواج سطحی معرفیشده است که یک روش ژئوفیزیکی غیرمخرب، سریع و کمهزینه است. در حقیقت این روش بر اساس تولید و ثبت امواج لرزهای در سطح زمین، تغییر حوزه دادهها از حوزه زمان - فاصله به حوزه فرکانس - سرعت فاز با استفاده از تبدیل فوریه دوبعدی و درنهایت بهدستآوردن سرعت امواج ریلی در فرکانسهای خاص (منحنی پاشش) بناشده است. در این مطالعه ابتدا روش تحلیل چند کانالة امواج سطحی به طور مختصر شرح داده شده است و سپس نتایج حاصل از ۱۲ آزمایش MASW انجامشده در سطح شاهرود و نقشههای پهنهبندی حاصل از نتایج تحلیل این آزمایشها که تا عمق ۳۰ متری زمین با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS تهیهشده است، ارائه میگردد. نتایج بهدستآمده نشان میدهد که در بیش از ۹۰ درصد از مناطق شهر شاهرود میانگین سرعت موجبرشی) (VS بین ۷۵۰ – ۳۵۰ متر بر ثانیه است، بنابراین تیپ خاک بیشتر مناطق شاهرود بر اساس استاندارد ۲۸۰۰ از نوع II است.