وارون‌سازی محتوای آب سیگنال سونداژ تشدید مغناطیسی، مطالعه موردی نینه محلات، ایران مرکزی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 استاد، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 استادیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2018.248427.1006957
چکیده

روش سونداژ تشدید مغناطیسی تنها روش ژئوفیزیکی است که به‌طور مستقیم به مولکول‌های آب زیرسطحی حساس می‌باشد. با استفاده از وارون‌سازی داده‌های سونداژ تشدید مغناطیسی می‌توان اطلاعات مهمی از قبیل ضخامت و عمق لایه آبخوان، محتوای آب و در شرایطی مناسب، میزان رسانندگی هیدرولیکی لایه آبدار را به‌دست آورد. این روش به‌شدت به اندازه و نوع نوفه حساس است؛ لذا تخمین پارامترهای سیگنال و نیز وارون‌سازی آن حساسیت بالایی دارد. وارون‌سازی داده‌های سونداژ تشدید مغناطیسی یک مسأله بدوضع می‌باشد و نمی‌توان با استفاده از روش‌های مستقیم آن را حل کرد. به‌همین دلیل استفاده از روش‌های منظم‌سازی در وارون­سازی سونداژ تشدید مغناطیسی امری اجتناب‌ناپذیر است. روش‌های متعددی جهت حل مسأله وارون سونداژ تشدید مغناطیسی پیشنهاد شده است. رهیافت هندسه ثابت و رهیافت هندسه متغیر، همراه با بهره‌گیری از روش‌های مختلف بهینه‌سازی تابع هدف از جمله این روش‌ها است. در این مقاله از رهیافت هندسه ثابت و اعمال منظم‌سازی تیخنوف همراه با قیدهای مناسب، جهت وارون‌سازی و مدل‌سازی پیشرو استفاده شده است. خروجی حاصل از داده‌های مصنوعی، و داده‌هایی از ایران و آلمان به‌عنوان داده‌های کم آب و پرآب، نتایج قابل قبولی از تغییرات محتوای آب نسبت به عمق و به‌کار‌گیری روش ارائه شده نشان می­دهد.