ظهور مجدد طالبان و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران(تهدید یا فرصت)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه علوم و فنون فارابی، تهران، ایران

doi
چکیده

قدرت‌یابی مجدد و سریع طالبان منجر به ارائه دیدگاه‌های متفاوتی در محافل سیاسی- امنیتی جهان شده است. اندیشه قومیتی و ایدئولوژیکی این گروه و عملکرد قبلی آن در دهه 1990 منجر به این شد که برخی اندیشمندان داخلی ظهور مجدد طالبان در سال 2021 را فرصت و برخی دیگر آن را تهدید برای ایران قلمداد نمایند. هدف این مقاله احصاء تهدیدات و فرصت‌های قدرت‌یابی مجدد طالبان بر امینت ملی ج.ا.ا است. پژوهش حاضر براساس راهبرد آمیخته و به روش توصیفی- تحلیلی با استفاده از ابزارهای فیش‌برداری، مصاحبه و پرسش‌نامه محقق‌ساخته انجام پذیرفت. جامعه آماری شامل 130 نفر از صاحب‌نظران علوم سیاسی و امنیت ملی دانشگاه‌های شهر تهران بوده و نمونه آماری، 97 نفر است. نتایج حاصل از مصاحبه‌ها و مبانی نظری، منجر به شناسایی 36 شاخص ناشی از ظهور مجدد طالبان شده است. پس از تعیین روایی، پرسش‌نامه به 22 شاخص تقلیل یافت. مقدار ضریب آلفای کرونباخ 91/0 به‌دست آمد. پس از تحلیل داده‌های با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس فریدمن، یافته‌ها بیانگر آن است قدرت‌یابی مجدد طالبان به‌دلیل تاثیرگذاری تصاعدی بر اندیشه قومیتی و ایدئولوژیکی در مناطق شرقی کشور، امنیت ملی نظام ج.ا.ا را با افزایش ناامنی و چالش جدی مواجه خواهد کرد. در انتها نیز از محدود شدن احتمالی فعالیت‌های گروه‌های سلفی- تکفیری در پاکستان، گروه تررویستی داعش و زیرمجموعه آن از جمله دولت اسلامی خراسان (داخ)، به‌عنوان مهم‌ترین فرصت‌های امنیتی ج.ا.ا نام‌برده شده است.