فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور تجزیه‌وتحلیل نگاره‌ای (گرافیکی) و برآورد فراسنجه (پارامتر)های ژنتیکی عملکرد دانه و اجزای آن از تلاقی دی‌آلل یک‌سویه و هفت نژادگان (ژنوتیپ) گندم نان استفاده شد. در این بررسی والدین به همراه 21 دورگ (هیبرید) آن‌ها در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار ارزیابی شدند. نتایج تجزیۀ واریانس گویای وجود تفاوت معنی‌دار بین نژادگان‌ها برای ارتفاع بوته، طول ساق گل (پدانکل)، طول سنبله، شمار دانه در بوته، عملکرد دانه در بوته و وزن هزاردانه بود. نتایج آزمون مقدماتی جینکز و هیمن نشان داد، فرضیه‌های مدل برای شمار دانه در بوته و عملکرد دانه در بوته صادق بود اما برای طول سنبله، طول ساق گل و وزن هزاردانه با حذف یک والد و برای ارتفاع بوته با حذف دو والد صادق شد. نتایج به‌دست‌آمده از تجزیۀ هیمن نشان داد، اثر افزایشی و غیرافزایشی ژن‌ها در کنترل صفات نقش دارند. بیشترین میزان وراثت‌پذیری خصوصی در ارتفاع بوته (47/.) و کمترین آن در شمار دانه در بوته (21/.) مشاهده شد. با توجه به برآورد میانگین درجۀ غالبیت و نتایج تجزیه‌وتحلیل نگاره‌ای، عمل ژن در عملکرد دانه و ارتفاع بوته از نوع اثر افزایشی و در طول ساق گل، شمار دانه در بوته، طول سنبله و وزن هزاردانۀ فوق غالبیت بود.