تعیین ساختار سرعتی پوسته بالایی جنوب غرب تهران با استفاده از توموگرافی نوفه لرزه‌ای درون‌چاهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، پژوهشکده زلزله‌شناسی، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

2 استادیار، پژوهشکده زلزله‌شناسی، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2018.237090.1006914
چکیده

روش توموگرافی نوفه محیطی در سال‌های اخیر به‌منظور مطالعه ساختارهای سرعتی در عمق‌های مختلف و در مناطقی با لرزه‌خیزی پایین به‌طور گسترده استفاده شده است. در مطالعه حاضر، نوفه لرزه‌ای ثبت شده در آرایه بلند دوره ایران (ILPA) واقع در ناحیه جنوب غرب استان تهران با به‌کارگیری روش توموگرافی نوفه لرزه‌ای مورد مطالعه قرار گرفته است. با استفاده از تکنیک همبستگی متقابل، توابع گرینتجربی در دوره تناوب بین 3 تا 10 ثانیه با فواصل بین ایستگاهی حداقل 24 کیلومتر محاسبه و سپس منحنی‌های پاشندگی سرعت گروه این توابع برای انجام فرآیند توموگرافی لرزه‌ای محاسبه شده‌اند. به دلیل استفاده از حس‌گرهای درون‌چاهی در عمق 100 متری در شبکه ایلپا (ILPA) و همچنین استفاده از روش انتخاب نوفه گوسی، توابع گرین به‌دست‌آمده بین همه جفت ایستگاه‌های ممکن دارای نسبت سیگنال به نوفه قابل قبول بودند. در ادامه با استفاده از نقشه‌های سرعت گروه برای هر دوره معین، منحنی پاشندگی محلی در هر سلول جغرافیایی تعیین و با انجام فرآیند وارون سازی غیر خطی، مدل عمقی سرعت موج برشی محاسبه و ارائه شد. این روش امکان برآورد مدل شبه سه‌بعدی موج برشی تا عمق 15 کیلومتر را برای پوسته فوقانی ناحیه جنوب غرب استان تهران فراهم نموده است. با بررسی پروفیل‌های سرعت موج برشی در راستای شمال شرق- جنوب غرب، یک تغییر روند سرعت در راستای پروفیل‌ها دیده می‌شود که می‌تواند نشانگر وجود یکی از شاخه‌های گسل ایپک و یا وجود تاقدیسی با سطح محور در این راستا و شیب به سمت شمال شرق در پوسته بالایی منطقه مورد مطالعه باشد.