بررسی صفات مورفولوژیک و فیزیولوژی عملکرد ارقام غالب جو (Hordeum vulgare L.) مناطق معتدل و رقم اصلاح شده با دانش هسته‌ای در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه زراعت و اصلاح نباتات،، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

2 استاد بخش تحقیقات علف‌های هرز، مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، تهران

3 استادیار دانشگاه شهید بهشتی

4 استادیار پژوهشکده کشاورزی هسته ای پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای

5 استادیار گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
10.22059/ijfcs.2017.202830.654066
چکیده

آزمایشی در مزرعه‌ی تحقیقاتی پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای سازمان انرژی اتمی واقع در کرج در سال 1393 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 14 رقم و سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد بین ارقام در اکثر صفات فیزیولوژیک و مورفولوژیک تفاوت معنی‌دار (a= 0/05) بود. ارقام جدید و رقم رودشت در اغلب موارد از جمله شاخص سطح برگ، کارایی مصرف نور و سرعت رشد گیاه زراعی از برتری خاصی نسبت به ارقام قدیمی و معمولی جو برخوردار بودند. بیشترین ضریب تخصیص برگ مربوط به ارقام والفجر، بهمن و ماکوئی بود که دلیل این امر نیز دیررس بودن بودن آن‌ها و برخوردای از شاخص سطح برگ و سطح ویژه برگ بالا بود. از طرف دیگر ارقام به-رخ، رودشت و ماکوئی از بیشینه نسبت وزن ساقه برخوردار بودند که از دلایل آن می‌توان به دوردیفه بودن به‌رخ، نیمه‌پابلندی و هسته‌ای بودن رودشت و پابلندی ماکوئی اشاره نمود. همچنین نتایج نشان داد ارقامی مانند ماکوئی، رودشت و والفجر که بیشترین نسبت وزن برگ و ساقه‌ را دارا بودند نسبت به سایر ارقام از کمترین نسبت وزن سنبله و عملکرد دانه برخوردار بودند. ارقام، لوت، نصرت ریحان 03و فجر30 نیز بیشترین نسبت وزن سنبله داشتند که دلیل این امر شش ردیفه بودن ارقام، زودرسی و کم بودن وزن خشک برگ و ساقه در مرحله گلدهی می‌باشد. بنابراین می‌توان گفت ارقام پابلند، دیررس و رقم اصلاح شده با دانش هسته‌ای نسبت به ارقام پاکوتاه و زودرس از ضریب تخصیص برگ و ساقه‌ی بیشتر و از ضریب تخصیص سنبله و عملکرد دانه‌ی کمتری برخوردار بودند.