ارزیابی اثرات نوسانات اقلیم بر میزان آب مجازی محصولات کشاورزی استان خوزستان تحت سناریوهای واداشت تابشی
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
doi
10.22059/jesphys.2018.234830.1006907چکیده
در این تحقیق تأثیر تغییر اقلیم بر میزان آب مجازی محصولات کشاورزی در دورههای آتی مورد بررسی قرار گرفت. برای این کار از دادههای اقلیمی مدل گردش کلی CanESM2 تحت دو سناریوی واداشت تابشی در استان خوزستان استفاده شد. جهت بررسی امکان تولید و شبیهسازی دادههای هواشناسی در دورههای آتی با استفاده از مدل ریزمقیاسنمایی آماری SDSM برای دوره پایه (1990-2011) کالیبراسیون و صحتسنجی مدل انجام گرفت. از طریق دادههای CanESM2 میزان بارش و دمای بیشینه و کمینه ایستگاههای منتخب برای سه دوره 2020-2040 (متوسط 2030)، 2070-2050 (متوسط 2060) و 2080-2100 (متوسط 2090) میلادی پیشنگری و با دوره پایه مقایسه گردید. میزان آب مجازی محصولات کشاورزی برای محصولات منتخب شامل گندم، جو، برنج، ذرت دانهای و نیشکر محاسبه شد. با استفاده از مدل CanESM2 و سناریوهای واداشت تابشی هیئت بینالدول تغییر اقلیم (IPCC) شبیهسازی و تولید دادههای هواشناسی در دورههایدورههای آتی صورت گرفت و میزان تبخیر و تعرق پتانسیل و میزان آب مجازی متوسط دورهها با اطلاعات تولید شده در دورههای آتی به دست آمد. نتایج نشان داد میزان دما بهطور میانگین در همه ایستگاههای منتخب و در همه سناریوها افزایش مییابد و این افزایش در مورد سناریوی RCP8.5 از سناریوی RCP4.5 بیشتر است. میزان میانگین بارش نیز در دورههای 2060 و 2090 کاهش مییابد. میزان آب مجازی بهدستآمده برای تمامی محصولات کشاورزی مورد مطالعه روند افزایشی دارد اما این افزایش برای محصول برنج و ذرت دانهای بهطور متوسط در دوره 2060 و 2090 افزایش بیشتری از خود نشان میدهد.