تحلیل جامعهشناختی جنبش دانشجویی در ایران برمبنای نظریه رفتار جمعی نیل اسملسر (مورد مطالعه: تسخیر سفارت امریکا)
نویسندگان
1 نویسنده مسئول : دانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار جامعه شناسی-سیاسی، دانشکده اقتصادو مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 کارشناسی ارشد جامعهشناسی سیاسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
4 کارشناسی ارشد فقه و حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، یاسوج، ایران
doi
چکیده
تسخیر سفارت امریکا که بعد از انقلاب 57 از آن بهعنوان انقلاب دوم یاد شده در تاریخ انقلاب اسلامی ایران رویدادی مهم و قابل تأمل است. هرچند مقالات و کتابهای متعددی در این زمینه نوشته شدهاند اما این حرکت خودجوش دانشجویی بهندرت از دیدگاه نظریههای جنبش اجتماعی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. از اینرو در این مقاله کوشیدهایم تا با استفاده از نظریه رفتار جمعی اسملسر به تحلیلی جامعهشناختی از تسخیر سفارت امریکا در ایران دست یابیم. برای ارزیابی نظریه مذکور از وقایع تاریخی ، چگونگی رویارویی و نفوذ امریکا در ایران استفاده کردیم. و از این طریق به تحلیل و بررسی جنبش دانشجویان بهمنظور تسخیر سفارت بر مبنای نظریه اسملسر پرداختیم. بر این اساس میتوان گفت که زمینههای ساختاری (کودتای 28 مرداد، تأسیس ساواک و انقلاب اسلامی ایران)، فشارهای ساختاری (حمایت از تجزیهطلبان)، گسترش باورهای تعمیمیافته (پیام امام خمینی(ره) بهمناسبت 13 آبان 56 و 43 و اشاره به خیانتها و باورهای بعد از انقلاب از سوی امریکا)، عوامل شتابدهنده (دیدار رئیس دولت موقت با نماینده امریکا و پذیرفتن شاه توسط امریکا) و بسیج مشارکتکنندگان (حمایت از موضعگیری امام خمینی(ره)) به بروز جنبش دانشجویی و تسخیر سفارت توسط دانشجویان منجر شد. روش مورد استفاده در این پژوهش، کیفی و از نوع پژوهش بندی و تاریخی است.
