بررسی تأثیر آموزش برنامه پیشگیری از قلدری بر سازگاری، همدلی و قلدری دانش‌آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر اهواز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیارگروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22084/j.psychogy.2017.10949.1383
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش برنامه پیشگیری از قلدری بر سازگاری، همدلی و قلدری دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر اهواز بود. روش: روش این پژوهش آزمایشی و از طرح گروه گواه با پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری بوده است. برای انتخاب آزمودنی­ها از روش نمونه­گیری تصادفی چندمرحله­ای استفاده گردید و بر اساس تکمیل پرسشنامه ایلی­نویز و نظرسنجی از دبیران، 40 نفر از دانش­آموزان قلدر انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه قرار گرفتند. دانش­آموزان هر دو گروه به سیاهه سازگاری برای دانش‌آموزان مدارس، مقیاس همدلی پایه و پرسشنامه تجدیدنظر شده قلدر/ قربانی اولویس، پاسخ دادند. برنامه پیشگیری از قلدری برای گروه آزمایشی در 15 جلسه 90 دقیقه­ای به‌صورت دوبار در هفته، آموزش داده شد. سپس در مرحله پس­آزمون و پیگیری، هر دو گروه به پرسشنامه­های پژوهش پاسخ دادند. داده­ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) و تحلیل کوواریانس تک‌متغیره (ANCOVA) مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته­ها: نتایج نشان داد که آموزش برنامه پیشگیری از قلدری باعث کاهش قلدری در گروه آزمایشی در مراحل پس‌آزمون و پی­گیری شد. همچنین، میزان سازگاری و همدلی در گروه آزمایشی در مراحل پس­آزمون و پی­گیری افزایش یافت. نتیجه­گیری: کاربرد برنامه پیشگیری از قلدری می­تواند مشکلات مربوط به رفتارهای قلدری را در مدارس کاهش دهد.