تبیینِ جامعهشناختی ِرفتارهای مدیریت پسماند جامد (کاهش، بازاستفاده و بازیافت) و عوامل مؤثر بر آن در بین شهروندان شهرآبادان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشگاه یاسوج، ایران
2 استاد، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
3 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه یاسوج، ایران
doi
10.30473/ee.2023.62653.2470چکیده
مطالعه پیمایشی حاضر به بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر رفتارهای مدیریت پسماند جامد (کاهش، بازاستفاده و بازیافت) در شهرآبادان، پرداخته است. در این پژوهش 395 نفر از شهروندان به روش نمونهگیری تصادفی چندمرحلهای انتخاب و دادههای موردنیاز از آنان جمع آوری شده است. بر اساس یافتههای توصیفی تحقیق، میانگین سن پاسخگویان 5/32 سال بوده است. 7/53% کل پاسخگویان را مردان و 3/46% را زنان تشکیل دادهاند. بر مبنای یافتههای تحلیلی تحقیق، رابطهی بین نگرشهای زیستمحیطی با بازاستفاده و بازیافت زباله مثبت و معنادار است. هنجارهای ذهنی در هر دو بعد «هنجارهای توصیفی» و «هنجارهای تأکیدی» و فرهنگ شهروندی در هر دو بعد «تعهدات شهروندی» و «مشارکت شهروندی» رابطهی مثبت و معناداری با رفتارهای مدیریت پسماند دارند. بهعلاوه، سن رابطه منفی و معناداری با کاهش زباله نشان میدهد. میانگین رفتارهای مدیریت پسماند جامد در میان گروههای مختلف تحصیلی دارای تفاوت معناداری است. میانگین بازاستفاده از زباله در میان زنان بالاتر از مردان است و میانگین کاهش و بازاستفاده از زباله در دو گروه مجردین و متأهلین دارای تفاوت معناداری است. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان میدهد متغیرهای مستقل 38/0 از واریانس متغیر وابسته را تبیین میکنند که در این میان کنترل رفتار ادراکشده در بعد بیرونی بیشترین سهم را در تبیین واریانس متغیر وابسته دارا است.