تبیینِ جامعه‌شناختی ِرفتارهای مدیریت پسماند جامد (کاهش، بازاستفاده و بازیافت) و عوامل مؤثر بر آن در بین شهروندان شهرآبادان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه یاسوج، ایران

2 استاد، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه یاسوج، ایران

doi
10.30473/ee.2023.62653.2470
چکیده

مطالعه­ پیمایشی حاضر به بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر رفتارهای مدیریت پسماند جامد (کاهش، بازاستفاده و بازیافت) در شهرآبادان، پرداخته است. در این پژوهش 395 نفر از شهروندان به روش­ نمونه­گیری تصادفی چندمرحله­ای انتخاب و داده‌های موردنیاز از آنان جمع آوری شده است. بر اساس یافته‌های توصیفی تحقیق، میانگین سن پاسخگویان 5/32 سال بوده است. 7/53% کل پاسخگویان را مردان و 3/46% را زنان تشکیل داده‌اند. بر مبنای یافته‌های تحلیلی تحقیق، رابطه­ی بین نگرش­های زیست­محیطی با بازاستفاده و بازیافت زباله مثبت و معنا­دار است. هنجارهای ذهنی در هر دو بعد «هنجارهای توصیفی» و «هنجارهای تأکیدی» و فرهنگ شهروندی در هر دو بعد «تعهدات شهروندی» و «مشارکت شهروندی» رابطه­ی مثبت و معنا­داری با رفتارهای مدیریت پسماند دارند. به‌علاوه، سن رابطه­ منفی و معنا­داری با کاهش زباله نشان می‌دهد. میانگین رفتارهای مدیریت پسماند جامد در میان گروه­های مختلف تحصیلی دارای تفاوت معنا­داری است. میانگین بازاستفاده از زباله در میان زنان بالاتر از مردان است و میانگین کاهش و بازاستفاده از زباله در دو گروه مجردین و متأهلین دارای تفاوت معنا­داری است. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان می‌دهد متغیرهای مستقل 38/0 از واریانس متغیر وابسته را تبیین می­کنند که در این میان کنترل رفتار ادراک‌شده در بعد بیرونی بیشترین سهم را در تبیین واریانس متغیر وابسته دارا است.