ارائه الگوی استعدادیابی در کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری: مطالعه زمینه‌ای

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی

3 استادیار گروه پژوهش های آماری و فناوری اطلاعات، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی

doi
چکیده

این پژوهش با هدف ارائه الگوی استعدادیابی در کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی و شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های استعدادیابی در این کتابداران و ارتقای وضعیت موجود انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده‌ها کیفی بود و بر اساس نظریه زمینه ­ای انجام شد. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش بر اساس قاعده و اصل اشباع نظری شامل 15 نفر از افراد صاحبنظر و خبرگان در دسترس در حوزه استعدادیابی کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختارمند بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA2018   در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی تجزیه و تحلیل شد و اعتبارسنجی داده‌ها با استفاده از روش تأییدپذیری توسط مشارکت‌‌کنندگان صورت گرفت. بر اساس یافته‌های پژوهش، ابعاد و مؤلفه‌های الگوی استعدادیابی در کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی در شش بعد شامل پدیدۀ مرکزی (استعدادیابی در کتابداران شامل شناسایی و انتخاب، به­ کارگیری، جذب، ارزیابی و توسعه استعداد)، شرایط علّی (استعدادمحوری، ارزش و جایگاه حرفه کتابداری)، شرایط زمینه‌ای (بسترهای قانونی، اهداف و  چشم­اندازها و مسائل اقتصادی و اجتماعی)، عامل مداخله‌گر (شرایط اقتصادی و سیاسی و فضای حاکم بر جامعه)، راهبردها (تجزیه و تحلیل جامع شغل کتابداری، رویکرد مناسب دانشگاه به کتابداران مستعد و توسعه فرایند آموزش کتابداری) و پیامدها (شکوفایی فردی استعدادهای کتابداران، ارتقای موقعیت کتابخانه در دانشگاه برای رشد و توسعه کشور)  شناسایی شد. استفاده از الگویی مناسب و فراهم آوردن شرایط اشاره شده در الگوی به ­دست آمده بر اساس نظر خبرگان در دانشگاه ­­های دولتی می‌تواند استعدادیابی کتابداران کتابخانه‌ها را برای نظام دانشگاهی کشور ارتقا بخشد و درنتیجه، به پیشبرد  بهتر آموزش و پژوهش در کشور منجر شود.