مطالعه خشکسالی با استفاده از شاخصهای هواشناسی و دادههای سنجشازدور (استان آذربایجان غربی)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران
2 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران
3 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22059/jesphys.2018.239626.1006927چکیده
در سالهای اخیر خشکسالی تأثیر مخربی در بیشتر بخشهای اکولوژی، مدیریت منابع آب، و فرآیندهای زیستمحیطی برجا گذاشته است. در این تحقیق جهت ارزیابی خشکسالی از اطلاعات حاصله از تصاویر سنجندهMODIS در استخراج شاخص NDVI و DVI استفاده شده است. هدف از این تحقیق بررسی خشکسالیهای هواشناسی در منطقه با استفاده از دو شاخص هواشناسی SPI و ZSI بهصورت دورههای ماهانه و همچنین بررسی رابطه بین شاخص پوشش گیاهی با خشکسالیهای هواشناسی میباشد. درصد کل پوشش در منطقه مورد مطالعه برای سالهای ترسالی 1383، 1385،1390 و 1393 بهترتیب 85/19، 5/19، 6/19 و 5/19 درصد بوده و در سالهای خشکسالی 1384، 1387، 1389 بهترتیب 71/18، 7/18 و 19 درصد محاسبه شد. بیشترین همبستگی بین شاخص NDVI و DVIبا دورههای کوتاهمدت (1، 2 و 3 ماهه) شاخصهای SPI و ZSI وجود دارد. همچنین همبستگی معنیدار بین شاخصهای پوشش گیاهی و دورههای بلندمدت شاخصهای هواشناسی مشاهده نشد. بهطورکلی بیشترین میزان همبستگی در طول دوره آماری بین شاخصهای SPI و NDVI و همچنین در سالی که شرایط خشکسالی نرمال گزارش شد، به دست آمد. علاوه بر این تعیین روند شاخصهای مورد مطالعه با استفاده از روش من-کندال نشان از وجود روند نزولی در همه شاخصها و افزایش خشکسالی و کاهش پوشش گیاهی در طول دوره آماری میباشد.