فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جزایر گرمایی شهری (UHI) به­عنوان یکی از عواملی که فعالیت انسان را در داخل شهر­ها تحت تأثیر قرار می­دهد، هم‌زمان با توسعه فیزیکی شهرها در دهه­های اخیر، اهمیت زیادی پیدا کرده است. با ظهور تصاویر ماهواره‌ای گرمایی در چند دهه اخیر و امکان بازیابی دمای سطح زمین (LST)، این داده­ها برای ارزیابی جزیره گرمایی سطحی شهری (SUHI) که با UHI ارتباط مستقیم دارد، مورد استفاده بوده است. هدف از این تحقیق بررسی تغییرات دوره­ای و فصلی جزیره گرمایی شهر کرمانشاه با استفاده از تصاویر ماهواره­ای است. بدین­منظور از محصولات دمای سطح زمین سنجنده MODIS در دو دوره یک­ساله (2001-2000 و 2016-2015) برای بررسی تغییرات جزیره گرمایی سطحی شهری و همچنین تصاویر سنجنده­های لندست (TM, ETM+, OLI/TIRS) در سه دوره (2015-2000-1987) برای بررسی تغییرات پوشش گیاهی و بازتاب سطح زمین استفاده شد. نتایج نشان داد مناطق شهری در طول روز به­خصوص در دوره گرم سال، نسبت به مناطق غیرشهری دمای سطح کمتری دارند و در آنها جزیره سرمایی سطحی شهری (SUCI) تشکیل می­شود. در شب، به­ویژه در بهار وضعیت فوق معکوس و دمای مناطق شهری به­دلیل انتقال گرمای محسوس در حدود 1 تا 2 درجه بیشتر از بیرون شهر می­شود و از این‌رو جزیره گرمایی سطحی شهری تشکیل میشود. در حالت مقایسه نقطه­ای، اختلافات دمای سطح داخل و بیرون شهر به حدود دو برابر، یعنی 3 الی 4 درجه افزایش می‌یابد. بررسی تغییرات دوره­ای جزیره گرمایی نشان داد که مقدار SUCI در دوره (2015-2016) نسبت به دوره (2000-2001) در طول روز افزایش و مقدار SUHI در طول شب کاهش یافته است. دلیل این تغییرات، افزایش بازتاب مناطق شهری ناشی از استفاده از بام­های با بازتاب بالا به­جای آسفالت که موجب جذب کمتر انرژی خورشید و ذخیره­سازی کمتر گرما می­شود و کاهش پوشش گیاهی در مناطق غیرشهری به دلایل مختلف از جمله تسطیح اراضی به­منظور گسترش شهر است.