سیاست هویتی مقام معظم رهبری(مدظله) بر حسب تجربه جنگ تحمیلی
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران
2 دانشآموخته دکتری جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
چکیده
هویت بهمثابه پدیدهای سیال و تعینپذیر، همواره از برخوردهای اجتماعی، فرهنگی و تمدنی در معرض تغییر و تحول تأثیرپذیر است. در این رابطه، یکی از تأثیرگذارترین برخوردهای اجتماعی جنگ است که با برانگیختگی مای ملی، هویت را در سطوح مختلف خود دستخوش واسازی و تحول میکند. در این مورد میتوان به جنگ تحمیلی و آثار هویتی آن در تثبیت مؤلفههای دینی و تقویت عناصر ملی هویت انسان ایرانی بویژه جوانان اشاره کرد؛ اما در وضعیت حاضر و در سطحی بالاتر، رویارویی تمدنی ایران اسلامی با غرب تجددی، انسان ایرانی خاصه جوانان را در معرض تشتت و پراکندگی منابع هویتی قرار داده است. در پاسخ به این مسئله، کارگزاران نظام و در رأس آنها، مقام معظم رهبری (مدظله) کوشش دارند با تکیه بر منابع هویتی دفاع مقدس الگو و مؤلفههای هویتی مناسب نسل جوان را برساخت نمایند. پیرو دغدغه فوق، هدف اصلی این نوشتار نیز این است که با استفاده از نظریه مبنایی، مؤلفههای هویت جوانان از دید ایشان بر حسب تجربه دفاع مقدس شناسایی و الگوی هویتی مطمح نظر ایشان با روش تحلیلی و بررسی سخنرانیها و آثار مکتوب معظمله معرفی و تبیین گردد. در ادامه یافتههای پژوهش نشان داد که بر حسب تحلیل صورتگرفته مقولات معنویتگرایی، تکلیفگرایی، شهادتطلبی، بیگانهستیزی، موقعیتشناسی، ولایتمداری، از بیانات رهبری با موضوع جنگ استخراج شده است و مؤلفههای فوق در قالب مقومات، استلزامات و اهداف هویتی قابل توزیع هستند؛ با این توضیح که در الگوی هویتی مقام معظم رهبری ایمان و معنویت بهمثابه مقومات هویت جوان ایرانی معرفی شده است. جوانی که هدفش پیشرفت است و برای رسیدن به آن باید موقعیتشناس، وظیفهشناس، دشمنشناس و روحیه انقلابی داشته باشد.
