فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهینه­سازی کنترل یولاف­وحشی در غلات، مستلزم پیش‌بینی دقیق مراحل نموی این علف هرز در طول فصل رشدی است. در این زمینه بررسی­ به‌صورت کرت­های دو بار خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1392-1391 در پردیس دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تهران، انجام شد. کرت اصلی شامل پنج تاریخ کاشت (26 مهر، 14 آذر، 30 دی، 24 اسفند و 4 اردیبهشت)، کرت فرعی تیمار رطوبتی (آبیاری و بدون آبیاری) و کرت فرعی فرعی شش جمعیت یولاف­وحشی (اهواز، شیراز، قائم‌شهر، کرج، قزوین، اصفهان، کرمانشاه و کامیاران) بود. صفات تاریخ سبز­شدن، پنجه­زنی، ساقه رفتن، خوشه رفتن و رسیدگی شش جمعیت یولاف­وحشی در طی فصل رشد یادداشت‌برداری و در مرحلۀ رشدی زادوکس 92 (مرحلۀ رسیدگی) خوشه­ها گرد­آوری شدند. سرعت سبزشدن در دو جمعیت یولاف­وحشی کامیاران (11/0) و کرج (1/0) به ازای افزایش هر واحد دما در مقایسه با دیگر جمعیت­های یولاف­وحشی بالاتر بود. گیاهچه­های جمعیت کامیاران در مقایسه با دیگر جمعیت­ها، با میزان دمای دریافتی (درجۀ روز رشد) کمتری هر مرحلۀ رشدی را سپری کرد. بنابر نتایج تجزیۀ چند متغیره جمعیت­های یولاف­وحشی را می­توان در چند دسته گنجاند. دو جمعیت کامیاران و کرمانشاه از لحاظ وزن بذر، سرعت سبزشدن و ارتفاع بوته همبستگی بالاتری را نشان می­دهند و به هم نزدیک‌ترند. جمعیت اهواز نسبت به دیگر جمعیت­ها تفاوت بیشتری نشان داده و رشد آن با دما ارتباط نزدیکی داشته است. ‌احتمالاً به دلیل بارندگی بالا در مازندران سرعت پنجه­زنی و به ساقه رفتن در این جمعیت (اکوتیپ) بیشتر بوده است. به دلیل همزمانی رشد و نمو یولاف­وحشی و گندم مدیریت و مهار این علف هرز با پیش‌بینی به هنگام مراحل رشدی از راه شاخص درجۀ روز رشد، می­توان در بهینه‌سازی مدیریت و مهار از جمله تعیین زمان دقیق کاربرد علف‌کش‌ها همراه با کاهش میزان سموم که کاهش آلودگی­های زیست‌محیطی را به دنبال خواهد داشت اقدام کرد و موفق بود.