وارون‌سازی توأمان دو بعدی‌ زمان ‌سیرهای موج لرزه‌ای S و مقاومت ویژه الکتریکی برای آشکارسازی ناهمگنی‌های نزدیک سطح

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 استاد، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، کردستان، ایران

4 دانشیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2018.238920.1006922
چکیده

در این مقاله برای تصویرسازی هم‌زمان مجموعه داده­های لرزه شکست مرزی و مقاومت ویژه الکتریکی روش وارون­سازی توأمان دو بعدی تکرار شونده انتخاب شده است. در این الگوریتم، تابع گرادیان­های متقاطع به‌عنوان عامل پیونده دهنده ساختاری به مسئله وارون اضافه شده است. نتایج حاصل از وارون­سازی توأمان داده­های زمان سیر موج  S (برشی) و مقاومت ویژه که در امتداد یک پروفیل برداشت شده­اند، تشخیص دقیق مرز لایه­های تشکیل شده از مواد نرم و سخت را برای ما آسان­تر می­کند و علاوه بر آن ارتباط ضعیف ساختاری که بین مدل­های سرعت موج برشی و مقاومت ویژه وجود دارد را تقویت خواهد کرد. در مدل­های بازسازی شده از الگوریتم توأمان می­توان بسیاری از ناهمگنی­های نزدیک سطح (از جمله زون­های پر سرعت و کم‌سرعت) را که در مدل سرعتی حاصل از وارون‌سازی منفرد پدیدار نمی­شوند آشکار کرد. این تکنیک جدید به­طور موفقیت‌آمیزی بر روی داده­های مصنوعی (به­عنوان آزمون اعتبارسنجی) و همچنین بر روی داده­های صحرایی که در سواحل جنوبی ایران اندازه­گیری شده­، اعمال شده است. با مقایسه نتایج حاصل از هر دو الگوریتم، مشاهده شد که مدل­های به‌دست‌آمده از روش وارون­سازی توأمان نسبت به مدل­های حاصل از روش وارون­سازی منفرد دارای تشابه ساختاری بهتری هستند؛ بنابراین، این انطباق ساختاری قابل ملاحظه، شناسایی ناهمگنی­های کم­سرعت و یا پرسرعت را راحت­­تر می­کند.